Ngay từ những ngày đầu đông, trên khắp các cánh đồng ở xã Cẩm Bình, không khí sản xuất vụ Xuân 2026 đã rộn ràng. Máy cày, máy bừa hoạt động liên tục, hệ thống kênh mương được nạo vét, bờ vùng bờ thửa được gia cố. Sự chủ động, bài bản ngay từ đầu vụ đang giúp vùng lúa trọng điểm này tạo nền tảng vững chắc cho một mùa vụ thắng lợi.
Trên cánh đồng Đông Tràng, thôn Bình Minh, ông Trần Văn Hòa – hộ sản xuất lúa lâu năm – cho biết gia đình đã hoàn thành cày ải toàn bộ gần 6 sào ruộng ngay từ đầu tháng Chạp. “Làm đất sớm giúp ruộng tơi xốp, hạn chế sâu bệnh tồn dư, khi xuống giống cây lúa sinh trưởng khỏe hơn. Mấy năm nay, xã chỉ đạo quyết liệt nên bà con đều làm đồng loạt, rất thuận lợi”, ông Hòa chia sẻ.
Việc tổ chức làm đất sớm còn giúp nông dân chủ động ứng phó với diễn biến thời tiết phức tạp
Không riêng gia đình ông Hòa, hơn 90% diện tích lúa toàn xã đã hoàn thành làm đất đợt 1. Các xứ đồng lớn như Trằm Ngoài, Đồng Vạc, Bàu Sen đều được cơ giới hóa đồng bộ, tạo mặt bằng thuận lợi cho gieo cấy tập trung theo trà.
Theo bà Nguyễn Thị Lý, thôn Trung Nam, việc tổ chức làm đất sớm còn giúp nông dân chủ động ứng phó với diễn biến thời tiết phức tạp:
“Vụ Xuân thường gặp rét đậm, rét hại. Làm đất và chuẩn bị mạ từ sớm giúp bà con không bị động, hạn chế rủi ro cho cây lúa”.
Xác định thủy lợi là “xương sống” của sản xuất lúa, Cẩm Bình đã phát động ra quân làm giao thông thủy lợi trên toàn xã. Hơn 20 km kênh mương nội đồng được nạo vét, phát quang, đảm bảo dòng chảy thông suốt.
Tại thôn Hòa Bình, ông Phạm Văn Sáng – một trong những hộ có diện tích canh tác lớn – đánh giá cao vai trò của hệ thống kênh mương được đầu tư đồng bộ: “Trước đây, nhiều đoạn kênh bồi lấp, việc lấy nước rất khó khăn. Nay được nạo vét, nước về tận chân ruộng, bà con chủ động tưới tiêu, không còn lo thiếu nước đầu vụ”.
Cùng với đó, các tuyến bờ vùng, bờ thửa được củng cố chắc chắn, vừa phục vụ sản xuất, vừa thuận lợi cho máy móc vận hành. Nhờ vậy, tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất của xã đạt trên 95%.
Vụ Xuân 2026, Cẩm Bình gieo cấy 1.369,7 ha lúa, tiếp tục giữ vai trò vùng sản xuất lúa trọng điểm của Hà Tĩnh. Địa phương thực hiện cơ cấu giống gọn, ưu tiên các giống có năng suất, chất lượng cao và khả năng chống chịu tốt như VNR20, Bắc Thịnh, BT09, Khang Dân 18, Nếp 98.
Gia đình bà Lê Thị Thu, thôn Bình An, nhiều năm liền gieo cấy giống Bắc Thịnh cho biết: “Giống này phù hợp chân ruộng địa phương, ít sâu bệnh, hạt gạo trắng, cơm dẻo nên dễ tiêu thụ. Được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn từ khâu xử lý giống đến chăm sóc nên bà con rất yên tâm”.
Song song với cơ cấu giống, Cẩm Bình đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nhất là mô hình tưới ngập – khô xen kẽ trên hơn 200 ha. Cách làm này không chỉ tiết kiệm nước, giảm chi phí sản xuất mà còn giúp bộ rễ lúa phát triển tốt, hạn chế sâu bệnh.
Một trong những điểm nhấn trong sản xuất lúa của Cẩm Bình những năm gần đây là tích tụ ruộng đất. Tại thôn Trung Nam, hơn 11 ha ruộng đã được tích tụ, hình thành những thửa lớn, thuận lợi cho cơ giới hóa và ứng dụng đồng bộ các khâu từ làm đất, gieo cấy đến thu hoạch.
Ông Nguyễn Văn Đức, hộ tham gia tích tụ ruộng đất, cho biết:
“Khi ruộng liền thửa, việc đưa máy móc vào sản xuất rất thuận lợi, giảm công lao động, giảm chi phí. Năng suất cũng cao hơn so với làm manh mún trước đây”.
Việc tích tụ ruộng đất không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân, từng bước hướng tới sản xuất hàng hóa, quy mô lớn.
Để vụ Xuân 2026 đạt thắng lợi, UBND xã Cẩm Bình đã xây dựng kế hoạch sản xuất cụ thể, phân công cán bộ bám sát từng thôn, từng xứ đồng. Các lớp tập huấn kỹ thuật về làm đất, gieo mạ, phòng trừ sâu bệnh được tổ chức thường xuyên.
Theo ông Nguyễn Huy Trí, Trưởng phòng kinh tế xã Cẩm Bình, sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định: “Khi chính quyền và bà con cùng vào cuộc, sản xuất sẽ đi vào nền nếp. Chủ động từ đầu vụ giúp giảm rủi ro, nâng cao năng suất và hiệu quả”.
Hiện nay, công tác chuẩn bị cho gieo cấy trà lúa đầu đã cơ bản hoàn tất. Với sự chủ động từ thủy lợi, làm đất, cơ cấu giống đến tổ chức sản xuất, Cẩm Bình đang tạo lợi thế rõ rệt ngay từ đầu vụ, khẳng định vai trò “vựa lúa” trọng điểm của Hà Tĩnh trong vụ Xuân 2026 và những năm tiếp theo.
Ánh Nguyệt
