Tháng 4 bước vào giai đoạn nắng nóng đỉnh điểm, nhiệt độ tại nhiều khu vực trên cả nước phổ biến 360C-400C, một số nơi ở Bắc Trung Bộ có thể vượt 410C khi gió Lào thổi mạnh. Độ ẩm giảm sâu, có thời điểm dưới 30%, khiến nguy cơ cháy rừng tăng cao, nhiều địa phương được cảnh báo ở cấp V – mức cực kỳ nguy hiểm. Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), một số vùng đang đối mặt nguy cơ cháy rừng lớn, trong đó Bắc Trung Bộ là khu vực chịu tác động mạnh nhất của gió Lào. Các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị thường xuyên ghi nhận cháy rừng quy mô lớn trong giai đoạn này, đặc biệt tại rừng thông, rừng keo và những khu vực có thảm cỏ khô dễ bắt lửa. Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục triển khai quyết liệt, hiệu quả các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) trong bối cảnh nắng nóng gay gắt đang diễn ra trên diện rộng. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, nhiều khu vực trên cả nước ghi nhận tình trạng ít mưa, nhiệt độ phổ biến từ 36–39 độ C, có nơi trên 40 độ C. Cháy rừng đã xảy ra tại một số địa phương như Lai Châu, Điện Biên… Dự báo trong thời gian tới, dưới tác động của biến đổi khí hậu và hiện tượng El Nino, nắng nóng tiếp tục kéo dài, đặc biệt tại Bắc Bộ, miền Trung và Nam Trung Bộ, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về tài nguyên rừng, môi trường và đời sống người dân.
Để chủ động ứng phó, Bộ NN&MT đề nghị các địa phương thực hiện nghiêm trách nhiệm quản lý nhà nước về PCCCR, tuyệt đối không chủ quan, lơ là, nhất là trong thời điểm cao điểm nắng nóng đầu mùa hè. Công tác kiểm tra, giám sát cần được tăng cường từ sớm, từ xa, ngay tại cơ sở; đồng thời rà soát, cập nhật phương án PCCCR theo phương châm “bốn tại chỗ”, bảo đảm đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư và kinh phí phục vụ công tác này. Các địa phương cũng cần chú trọng nâng cao năng lực phối hợp giữa các lực lượng tham gia chữa cháy rừng; tăng cường đào tạo, tập huấn nghiệp vụ cho lực lượng chuyên trách và bán chuyên trách. Việc đảm bảo điều kiện hậu cần, trang thiết bị bảo hộ lao động, lương thực, nước uống và vật tư y tế cho lực lượng làm nhiệm vụ là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn và hiệu quả trong quá trình chữa cháy.
Đối với Hà Tĩnh, trước nguy cơ cháy rừng gia tăng trong mùa nắng nóng, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo quyết liệt việc triển khai đồng bộ các giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR). Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu các địa phương, đơn vị chủ rừng và lực lượng Kiểm lâm chủ động thực hiện hiệu quả công tác PCCCR, sẵn sàng ứng phó với các tình huống cháy rừng có thể xảy ra. Thực hiện Văn bản số 2159/UBND-NL4 ngày 20/3/2026 của UBND tỉnh về tăng cường công tác PCCCR và Phương án số 155/PA-UBND ngày 31/3/2026 của UBND tỉnh về tổ chức chỉ đạo, chỉ huy và huy động lực lượng, phương tiện chữa cháy rừng khi xảy ra cháy lớn, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kịp thời chỉ đạo các địa phương, đơn vị triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ trọng tâm. Theo đó, UBND các xã, phường tiếp tục thực hiện hiệu quả các nội dung về PCCCR; tăng cường kiểm tra, giám sát, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong việc sử dụng lửa trong và gần rừng; kiểm soát chặt chẽ các hoạt động xử lý thực bì và các hành vi có nguy cơ gây cháy rừng. Các địa phương chủ động rà soát, xác định các khu vực rừng trọng điểm có nguy cơ cháy cao, nhất là diện tích rừng trồng, rừng tự nhiên nghèo, diện tích rừng bị thiệt hại do bão chưa được xử lý… để tập trung triển khai các giải pháp PCCCR phù hợp, hiệu quả. Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương, đơn vị chủ động xây dựng và thực hiện hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm sẵn sàng lực lượng, phương tiện, hậu cần để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh, không để cháy lan, cháy lớn.
Các địa phương và lực lượng chức năng tăng cường công tác tuyên truyền về PCCR
Khi xảy ra cháy rừng, UBND cấp xã phải kịp thời huy động lực lượng, phương tiện tại chỗ để dập tắt đám cháy ngay từ khi mới phát sinh; đồng thời báo cáo về Sở Nông nghiệp và Môi trường để phối hợp chỉ đạo. Trường hợp cháy lớn, vượt quá khả năng xử lý, các địa phương chủ động đề xuất UBND tỉnh huy động lực lượng, phương tiện cấp tỉnh theo đúng quy định, bảo đảm hiệu quả, tránh lãng phí. Đối với các đơn vị chủ rừng, Sở yêu cầu thực hiện nghiêm trách nhiệm bảo vệ rừng và PCCCR theo quy định của Luật Lâm nghiệp; xây dựng và tổ chức thực hiện hiệu quả phương án PCCCR tại đơn vị, đặc biệt tại các khu vực rừng có nguy cơ cháy cao. Các đơn vị chủ động bố trí lực lượng, phương tiện, sẵn sàng tham gia chữa cháy khi có tình huống xảy ra; đồng thời rà soát, đăng ký lực lượng tham gia ứng cứu chữa cháy rừng cấp tỉnh theo phương án đã được UBND tỉnh phê duyệt. Chi cục Kiểm lâm được giao tăng cường công tác tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các địa phương, đơn vị; kịp thời triển khai phương án huy động lực lượng chữa cháy rừng khi cần thiết; tổng hợp tình hình, báo cáo theo quy định. Với các giải pháp đồng bộ, quyết liệt, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương, đơn vị nghiêm túc triển khai thực hiện, chủ động phối hợp, nâng cao hiệu quả công tác PCCCR, góp phần bảo vệ tài nguyên rừng, môi trường sinh thái và hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra trên địa bàn tỉnh.
Toàn tỉnh sẽ phân vùng trọng điểm về PCCCR thành 3 Cụm: Cụm 1 (gồm 18 phường, xã), Cụm 2 (gồm 23 xã), Cụm 3 (gồm 25 phường, xã). Các phường, xã trong Cụm chủ động xây dựng Quy chế phối hợp trong huy động lực lượng, phương tiện, trang thiết bị PCCCR để triển khai thực hiện chữa cháy rừng khi có tình huống cháy rừng xẩy ra trong vùng. Chi cục Kiểm lâm tiếp nhận thông tin cảnh báo cháy rừng hàng ngày từ Cục Lâm nghiệp – Kiểm lâm (https://vnforest.gov.vn/) và tình hình nắng nóng trên địa bàn để dự báo nguy cơ cháy rừng và thông tin cấp cảnh báo cháy rừng rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng; Hạt Kiểm lâm sở tại thông tin cấp cảnh báo cháy rừng đến các phường, xã, các chủ rừng và cộng đồng dân cư trên địa bàn. Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh cung cấp thông tin về thời tiết nắng nóng, khô hạn, các hiện tượng thời tiết cực đoan đến Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh, Chi cục Kiểm lâm, các địa phương, cơ quan liên quan và người dân biết, phục vụ công tác PCCCR. Các Hạt Kiểm lâm bố trí cán bộ thường xuyên theo dõi các điểm cháy rừng từ vệ tinh trên hệ thống cảnh báo cháy sớm của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (https://vnforest.gov.vn), kết hợp với phát hiện cháy sớm tại các điểm trực Camera (22 điểm), chòi canh lửa để kiểm tra, phát hiện các điểm phát lửa, báo cáo và tổ chức chữa cháy kịp thời theo quy định.
Vừa qua, theo tin cảnh báo nắng nóng khu vực Hà Tĩnh số NONG-01/HTINPCCCR ngày 01/4/2026 của Đài khí tượng thuỷ văn tỉnh Hà Tĩnh, từ ngày 05/4/2026 trên địa bàn tỉnh ta nắng nóng và nắng nóng gay gắt tiếp tục xảy ra trên diện rộng, kéo dài nhiều ngày, với nhiệt độ cao nhất ngày lên tới 38 – 40 độ C, độ ẩm không khí thấp nhất dao động từ 35 – 45%, cấp dự báo cháy rừng trên địa bàn các xã, phường có rừng ở Cấp IV (Cấp nguy hiểm). Nếu xẩy ra cháy rừng thì khả năng cháy lớn và tốc độ lửa lan tràn nhanh trên tất cả các loại rừng. Để chủ động ứng phó, hạn chế, giảm thiểu thiệt hại do cháy rừng gây ra, Chi cục Kiểm lâm đã có Thông báo số 02/TB-KL ngày 06/4/2026 thông tin cấp dự báo cháy rừng ở Cấp IV (Cấp nguy hiểm).
Chi cục Kiểm lâm đề nghị UBND cấp xã, chủ rừng và các Hạt Kiểm lâm, Đội Kiểm lâm cơ động và PCCCR tập trung thực hiện tốt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, cụ thể: Khẩn trương triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn theo chỉ đạo của UBND tỉnh tại Văn bản số 1644/UBND-NL4 ngày 04/3/2026. Thông tin kịp thời cấp dự báo cháy rừng hàng ngày đến các chủ rừng và mọi người dân trên địa bàn biết chủ động phòng ngừa. Nghiêm cấm tất cả các hoạt động sản xuất, kinh doanh, vui chơi giải trí có phát sinh nguồn lửa, nguồn nhiệt ở các khu vực trong rừng và ven rừng, nhất là việc xử lý thực bì bằng lửa,… Bố trí lực lượng trực canh gác tại các chòi canh, điểm Camera giám sát, chốt trực tại các cửa rừng 12/24h (từ 9h đến 21h) trong ngày đảm bảo đúng quy định, đặc biệt chú trọng các giờ cao điểm để phát hiện sớm lửa rừng, giám sát chặt chẽ người ra, vào các khu vực rừng trọng điểm dễ cháy. Phát hiện kịp thời các điểm phát lửa, chủ động “4 tại chỗ” sẵn sàng huy động lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy rừng kịp thời, kiên quyết không để xẩy ra cháy lớn. Chỉ đạo Công an cấp xã chủ trì, phối hợp các ngành, địa phương liên quan điều tra, làm rõ nguyên nhân, đối tượng gây cháy rừng (nếu có) để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Nội dung này đã được đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng (BVR-PCCCR) và công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 được tổ chức sáng ngày 09/4/2026. Hội nghị được kết nối trực tuyến từ điểm cầu cấp tỉnh đến 69 điểm cầu xã, phường. Theo đó, năm 2026, công tác BVR-PCCCR được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức khi nhiệt độ toàn cầu có xu hướng gia tăng; thời tiết diễn biến phức tạp, nắng nóng đến sớm và gay gắt hơn những năm gần đây; nhu cầu đất sản xuất của người dân ngày càng lớn… Để chủ động thực hiện hiệu quả công tác BVR-PCCCR, UBND tỉnh xác định mục tiêu bảo vệ và phát triển bền vững 217.630 ha rừng tự nhiên hiện có; nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về lâm nghiệp của chính quyền các cấp, ngành; thực hiện tốt công tác BVR-PCCCR theo phương châm “4 tại chỗ”; tăng cường trực gác, phát hiện sớm điểm phát lửa, các vụ cháy rừng, sẵn sàng lực lượng, phương tiện dập tắt ngay từ khi mới phát sinh, giảm thiểu tối đa thiệt hại.
Hội nghị tổng kết công tác bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành nhấn mạnh, về công tác BVR-PCCCR, các địa phương, đơn vị cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân; tập trung bảo vệ rừng ngay từ cơ sở, thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ”; tăng cường tuần tra, kiểm soát, kiên quyết xử lý các hành vi xâm hại rừng, lấn chiếm đất rừng. UBND cấp xã chủ động xây dựng phương án, kế hoạch BVR-PCCCR để tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả. Tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong theo dõi diễn biến rừng, quản lý dữ liệu, xây dựng hệ thống quản lý rừng bằng công nghệ số, bảo đảm liên thông từ tỉnh đến xã./.
Văn Thắng
