Những ngày gần đây, thời tiết nắng nóng kéo dài, lượng mưa thấp khiến nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn Hà Tĩnh gia tăng. Không chỉ lúa vụ Xuân đang bước vào giai đoạn làm đốt, làm đòng và trỗ mà nhiều loại cây trồng như chè, cây ăn quả, rau màu,… cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp, dễ suy giảm sinh trưởng và năng suất. Trước tình hình đó, ngành chuyên môn, chính quyền địa phương cùng bà con nông dân đang khẩn trương triển khai nhiều giải pháp điều tiết, sử dụng tiết kiệm nguồn nước và áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp nhằm bảo vệ cây trồng trong điều kiện thời tiết bất lợi.
Thời điểm này, nhiều diện tích lúa vụ Xuân trên địa bàn tỉnh đang bước vào giai đoạn làm đòng – trổ bông. Đây là giai đoạn rất quan trọng, quyết định trực tiếp đến khả năng thụ phấn, đậu hạt cũng như năng suất khi thu hoạch. Tuy nhiên, nắng nóng kéo dài khiến nguy cơ thiếu nước trên đồng ruộng ngày càng rõ rệt, nhất là tại các khu vực cuối kênh, vùng tưới xa. Tại cánh đồng thôn Bình Toàn, xã Toàn Lưu, bà con nông dân đang tranh thủ đưa nước vào ruộng để giữ ẩm cho lúa. Đây là khu vực thường gặp khó khăn về nguồn nước do nằm cuối hệ thống kênh dẫn. Tuy nhiên, nhờ sự điều tiết kịp thời của Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh, nguồn nước đã được ép về đầy đủ, giúp người dân yên tâm sản xuất.
Người dân tranh thủ dẫn nước vào ruộng
Bà Nguyễn Thị Trang, thôn Bình Toàn cho biết, những ngày nắng nóng, gia đình luôn tranh thủ khi có nước về để dẫn vào ruộng, đảm bảo đủ độ ẩm cho lúa đang giai đoạn trổ đòng. Nếu thiếu nước thời điểm này, lúa dễ lép hạt, ảnh hưởng đến năng suất.
Để đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất, các cụm thủy nông của Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh đã tăng cường công tác vận hành, điều tiết nước từ các hồ chứa về hệ thống kênh tưới. Tại cụm Bắc Hà, đơn vị đang phụ trách cấp nước cho gần 4.000 ha lúa. Do khoảng cách từ hồ Kẻ Gỗ đến khu vực tưới lên tới 30km nên việc điều tiết nước đòi hỏi theo dõi sát sao và vận hành linh hoạt. Cán bộ, công nhân trong cụm thường xuyên túc trực 24/24 giờ tại các điểm đầu mối, tập trung vớt rác, phát cỏ, nạo vét kênh mương để khơi thông dòng chảy.
Ông Nguyễn Văn Hải, Cụm trưởng cụm Bắc Hà cho biết, đơn vị luôn chủ động điều tiết nước theo từng thời điểm, đảm bảo ưu tiên cho các khu vực cuối kênh và vùng cao. Việc trực vận hành liên tục giúp nguồn nước được cấp kịp thời, hạn chế thiệt hại cho lúa trong điều kiện nắng nóng.
Không chỉ các vùng trung tâm, nhiều khu vực cuối kênh dẫn nước cũng được tập trung cấp nước phục vụ sản xuất. Tại xứ đồng Thạch Đồng cũ, khu ruộng cao thuộc cuối tuyến kênh N19-25 của hệ thống kênh N19 Kẻ Gỗ, gia đình ông Hồ Sỹ Long đang sản xuất 5 sào lúa. Do nằm ở cuối nguồn nước, mỗi khi có nước về, gia đình ông đều tranh thủ mở nước vào ruộng để giữ ẩm cho đất, giúp cây lúa phát triển ổn định.
Hiện nay, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh đang quản lý 125 công trình thủy lợi, gồm 69 hồ chứa, 38 trạm bơm, 7 đập dâng, 11 cống ngăn mặn giữ ngọt cùng gần 1.000km kênh mương, đảm bảo tưới tiêu cho hơn 41.350ha lúa vụ Xuân. Trước tình hình nắng nóng gay gắt, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều tiết nguồn nước, tập trung cấp nước kịp thời cho lúa giai đoạn làm đòng – trổ bông.
Không chỉ cây lúa, nhiều loại cây trồng khác cũng đang chịu tác động của nắng nóng kéo dài. Tại các vùng trồng chè nguyên liệu, người dân tích cực triển khai các biện pháp chống hạn nhằm đảm bảo sự phát triển ổn định của cây. Gia đình ông Võ Văn Duẩn, thôn Tân Trà, xã Hương Đô có gần 1ha chè nguyên liệu đang chuẩn bị thu hoạch. Để đảm bảo năng suất và chất lượng búp chè, ông thường xuyên kiểm tra độ ẩm đất và chủ động tưới nước cho cây.
Người dân trồng bưởi Phúc Trạch thực hiện các biện pháp chăm sóc vườn bưởi trong dịp nắng nóng
Tại “thủ phủ” bưởi Phúc Trạch, người dân cũng đang tập trung chăm sóc và chống hạn cho vườn cây. Gia đình ông Đặng Hoài Nam, thôn Phố Hòa, xã Hương Phố hiện có hơn 150 gốc bưởi và cam. Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, ông đã chủ động tấp tủ gốc giữ ẩm, tưới nước thường xuyên và bổ sung dinh dưỡng nhằm giúp cây phát triển ổn định, hạn chế rụng quả.
Để đảm bảo nguồn nước tưới cho 400 gốc bưởi Phúc Trạch đang bước vào thời kỳ cho thu hoạch, anh Trần Tuấn Nhật, thôn 9, xã Phúc Trạch đã đầu tư máy bơm áp suất cao cùng hệ thống ống dẫn nước đến từng gốc cây. Nhờ đó, việc tưới nước được thực hiện thuận lợi, kịp thời trong những ngày thời tiết khô hạn. Bên cạnh đó, anh thường xuyên kiểm tra vườn, cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng, kết hợp tưới nước định kỳ nhằm giữ độ ẩm cho đất, giúp cây sinh trưởng ổn định, hạn chế rụng quả và đảm bảo năng suất.
Theo ông Phan Anh Thái, Phó phòng Kinh tế UBND xã Phúc Trạch, toàn xã hiện có khoảng 540 ha diện tích bưởi. Trước diễn biến thời tiết nắng nóng kéo dài, địa phương đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động tưới nước, tấp tủ gốc và phòng trừ sâu bệnh để bảo vệ vườn cây.
Trước dự báo thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, ngành chuyên môn khuyến cáo, các địa phương và người dân cần chủ động theo dõi nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm, đồng thời áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp nhằm giảm thiểu thiệt hại cho cây trồng.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán có xu hướng gia tăng. Vì vậy, việc chủ động nguồn nước tưới, áp dụng đồng bộ các biện pháp chống hạn và chăm sóc cây trồng hợp lý sẽ góp phần bảo đảm năng suất, ổn định sản xuất nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân./.
Ánh Nguyệt
