Nhằm mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững, thời gian qua, nhiều hộ dân tại xã Đức Thọ (Hà Tĩnh) đã mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất, cùng chung vốn, chung sức xây dựng các mô hình nuôi lươn không bùn theo hướng liên kết, quy mô lớn. Cách làm này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét mà còn góp phần khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, tạo tiền đề hình thành các mô hình kinh tế tập thể ngay từ cơ sở.
Trong quá trình tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, nhiều nông dân ở xã Đức Thọ đã chủ động tìm tòi, lựa chọn những mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Nổi bật trong đó là mô hình nuôi lươn không bùn, một phương thức chăn nuôi mới, được triển khai trong bể xi măng hoặc bể composite, có hệ thống cấp thoát nước chủ động, dễ kiểm soát môi trường và dịch bệnh. Đặc biệt, thay vì sản xuất riêng lẻ, các hộ dân đã liên kết góp vốn, góp sức, cùng chia sẻ kinh nghiệm, hướng tới sản xuất bền vững và hiệu quả lâu dài.
Tiêu biểu là mô hình nuôi lươn không bùn tại thôn Sơn Lễ do ông Nguyễn Ngọc Hiền đứng ra liên kết với 6 hộ dân khác trong thôn triển khai từ tháng 6/2025. Theo đó, nhóm hộ đã đầu tư xây dựng hệ thống hơn 50 bể nuôi với tổng diện tích lên tới 382m², tổng kinh phí ban đầu khoảng 615 triệu đồng, bao gồm chi phí xây dựng bể, hệ thống cấp thoát nước, con giống và thức ăn. Sau hơn 6,5 tháng nuôi, mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả rõ nét. Nhờ áp dụng quy trình chăm sóc khép kín, kiểm soát tốt môi trường nước và phòng trừ dịch bệnh, đàn lươn sinh trưởng đồng đều, tỷ lệ hao hụt thấp. “Đến nay, lươn đã đạt trọng lượng khoảng 0,2 – 0,25kg/con, sinh trưởng tốt và hứa hẹn cho hiệu quả kinh tế cao”, ông Hiền chia sẻ.
Hệ thống bể nuôi lươn liên kết tại thôn Sơn Lễ
Không chỉ tại thôn Sơn Lễ, tại thôn Thạch Thành, mô hình nuôi lươn không bùn do ông Võ Đình Quang và ông Dương Văn Thuấn làm chủ, liên kết cùng 5 hộ dân trong thôn cũng đang được đánh giá là một trong những “điểm sáng” trong phát triển kinh tế địa phương. Theo ông Thuấn, các hộ đã cùng nhau góp vốn xây dựng mô hình trên diện tích khoảng 350m², thả nuôi 10 vạn con giống, với tổng kinh phí đầu tư ban đầu khoảng 500 triệu đồng. Sau 6 tháng nuôi, đàn lươn phát triển ổn định, dự kiến có thể xuất bán sau 2 – 3 tháng tới. Nếu thuận lợi, sản lượng ước đạt từ 17 – 20 tấn, mang lại nguồn thu đáng kể cho các hộ tham gia.
Bên cạnh đó, tại thôn 1, mô hình nuôi lươn không bùn do ông Trần Văn Hải liên kết với 6 hộ dân khác cũng đang được triển khai theo hướng tập trung. Các hộ đã cùng nhau xây dựng hệ thống bể nuôi tại 3 địa điểm khác nhau, với tổng diện tích khoảng 600m² mô hình này gồm có 72 bể được xây kiên cố bằng xi măng, xung quanh ốp gạch, tổng vốn đầu tư khoảng 700 triệu đồng. Việc phân bổ bể nuôi tại nhiều địa điểm giúp các hộ chủ động trong quản lý, giảm rủi ro và thuận tiện hơn trong quá trình chăm sóc, theo dõi đàn lươn.
Hệ thống nuôi lươn liên kết tại thôn 1, xã Đức Thọ
Theo đánh giá của các hộ tham gia, nuôi lươn không bùn theo hình thức liên kết giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư so với sản xuất đơn lẻ, đồng thời nâng cao hiệu quả chăm sóc và quản lý đàn nuôi. Sau thời gian nuôi từ 8–9 tháng, lươn sinh trưởng ổn định, tỷ lệ hao hụt thấp, sản lượng thu hoạch đạt khá. Với giá lươn thương phẩm trên thị trường tương đối ổn định, sau khi trừ các khoản chi phí con giống, thức ăn, điện nước và khấu hao bể nuôi, mỗi mô hình liên kết quy mô trung bình có thể đạt lợi nhuận hàng chục đến trên dưới một trăm triệu đồng mỗi lứa, tạo nguồn thu tương đối ổn định cho các hộ tham gia.
Có thể khẳng định, nuôi lươn không bùn theo hình thức liên kết tại xã Đức Thọ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân, từ manh mún, nhỏ lẻ sang hợp tác, liên kết bền vững. Nếu tiếp tục được hỗ trợ về kỹ thuật, vốn và kết nối thị trường, mô hình này hoàn toàn có thể trở thành hướng phát triển kinh tế chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập và xây dựng nông thôn mới tại địa phương./. Phan Thao
