Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng và Thủy văn Quốc gia, trong thời gian tới, thời tiết trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục chịu ảnh hưởng của các đợt không khí lạnh tăng cường, gây rét đậm, rét hại trên diện rộng; khu vực miền núi, vùng cao có thể xuất hiện mưa rét kéo dài, sương muối và băng giá cục bộ. Thời tiết bất lợi không chỉ làm giảm sức đề kháng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng, phát triển và làm gia tăng nguy cơ phát sinh dịch bệnh trên đàn vật nuôi.
Để chủ động bảo vệ đàn vật nuôi, hạn chế thiệt hại, đảm bảo ổn định sản xuất chăn nuôi trong vụ đông – xuân, người chăn nuôi trên địa bàn tỉnh cần tập trung thực hiện đồng bộ các biện pháp sau:
Chăm sóc, nuôi dưỡng phù hợp với điều kiện rét ẩm
Chuồng trại cần được gia cố chắc chắn, che chắn kín gió, đặc biệt là hướng gió mùa Đông Bắc; nền chuồng luôn khô ráo, sạch sẽ, có chất độn chuồng để giữ ấm, đồng thời vẫn đảm bảo thông thoáng nhằm hạn chế ẩm thấp – yếu tố đặc trưng của thời tiết mùa đông tại Hà Tĩnh.
Mật độ nuôi phải hợp lý, chú trọng chuồng úm gia súc, gia cầm non. Có thể sử dụng bóng đèn sưởi, chụp sưởi điện để giữ ấm cho vật nuôi. Trường hợp đốt sưởi bằng củi, trấu hoặc mùn cưa, cần bố trí ống dẫn khói ra ngoài chuồng, tuyệt đối không để khói tồn lưu trong khu chăn nuôi gây ảnh hưởng đến đường hô hấp của vật nuôi.
Thức ăn cần đảm bảo đầy đủ về số lượng và chất lượng, tăng cường khẩu phần giàu năng lượng trong những ngày rét sâu. Đối với các loại gia súc ăn cỏ như trâu, bò, dê – chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chăn nuôi của Hà Tĩnh – nguy cơ thiếu thức ăn trong mùa đông khá phổ biến do cỏ sinh trưởng chậm, nhiều diện tích bị ngập úng hoặc rét kéo dài. Vì vậy, người chăn nuôi cần chủ động dự trữ thức ăn thô xanh bằng các hình thức phơi khô, ủ chua cỏ, cây ngô, rơm rạ và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp sẵn có tại địa phương.
Thông thường, lượng thức ăn thô xanh cung cấp cho gia súc bằng khoảng 10% khối lượng cơ thể, thức ăn tinh chiếm khoảng 1%. Với những gia súc chưa quen ăn thức ăn tinh, cần tập cho ăn từ từ, tăng dần trong 5–7 ngày. Khi nhiệt độ giảm sâu, nhu cầu năng lượng của vật nuôi tăng lên, người chăn nuôi cần điều chỉnh khẩu phần cho phù hợp nhằm đảm bảo sức khỏe và khả năng chống chịu rét.
Quản lý chăn thả, hạn chế tác động của mưa rét
Đối với gia súc, gia cầm nuôi theo hình thức chăn thả hoặc bán chăn thả, trong những ngày mưa rét kéo dài hoặc khi nhiệt độ xuống dưới 12°C, không nên đưa vật nuôi ra ngoài. Chuồng nuôi cần đủ diện tích để vật nuôi vận động nhẹ nhàng, hạn chế stress.
Đối với gà thả vườn, chỉ nên thả khi gà trên 35 ngày tuổi, nhiệt độ môi trường trên 15°C; thời gian thả thích hợp từ 9 giờ đến 16 giờ trong điều kiện khô ráo, không mưa.
Đối với trâu, bò, khi nhiệt độ trên 12°C, có thể chăn thả vào khung giờ từ 8 giờ đến 16 giờ tại những khu vực thuận tiện, tránh vùng trũng thấp, dễ ngập nước – đặc trưng phổ biến ở nhiều địa phương của Hà Tĩnh. Trước khi đưa gia súc ra ngoài, cần giữ ấm bằng áo khoác, nhất là đối với con non, con già yếu; trong quá trình chăn thả cần có người theo dõi để kịp thời xử lý khi thời tiết thay đổi.
Tăng cường vệ sinh, phòng bệnh trong điều kiện thời tiết ẩm lạnh
Thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học nhằm hạn chế mầm bệnh xâm nhập vào cơ sở chăn nuôi. Vật nuôi mới nhập về phải có nguồn gốc rõ ràng, mua từ cơ sở an toàn dịch bệnh và cách ly theo dõi ít nhất 14 ngày.
Hạn chế tối đa người lạ ra vào khu chăn nuôi; người chăm sóc cần sử dụng quần áo bảo hộ riêng, đảm bảo vệ sinh. Kiểm soát chặt chẽ phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, nguồn thức ăn và nước uống. Đồng thời, chủ động ngăn chặn các loài động vật trung gian truyền bệnh như chó, mèo, chuột, chim, côn trùng – vốn dễ phát sinh trong điều kiện ẩm thấp.
Thường xuyên vệ sinh, làm sạch chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi để loại bỏ mầm bệnh. Sau khi vệ sinh, tiến hành khử trùng định kỳ bằng các loại hóa chất theo hướng dẫn của ngành thú y nhằm tiêu diệt triệt để mầm bệnh còn tồn lưu.
Chủ động tiêm phòng và nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi
Người chăn nuôi cần chủ động thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin theo đúng lịch và khuyến cáo của cơ quan thú y địa phương, đặc biệt đối với các bệnh thường phát sinh trong mùa đông – xuân.
Bên cạnh đó, cần bổ sung vitamin, khoáng chất, men tiêu hóa và các loại thuốc trợ sức, trợ lực định kỳ hoặc khi thời tiết diễn biến bất lợi nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn vật nuôi.
Thường xuyên theo dõi, quan sát đàn vật nuôi để kịp thời phát hiện, cách ly và điều trị những con ốm yếu, hạn chế lây lan dịch bệnh, góp phần bảo vệ an toàn đàn vật nuôi và ổn định sản xuất chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh./.
Trường Giang
