Trong những năm gần đây, cùng với xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường, nghề nuôi ong lấy mật đang dần trở thành hướng sản xuất phù hợp với nhiều vùng nông thôn miền núi và trung du. Tại xã Tứ Mỹ (trước đây là xã Sơn Bình), mô hình nuôi ong nội lấy mật của ông Lê Mai Lâm, thôn 5, là một trong những điển hình cho thấy hiệu quả kinh tế rõ nét, chi phí đầu tư thấp, ít rủi ro và có khả năng nhân rộng.

Bắt đầu gắn bó với nghề nuôi ong từ năm 2021, ông Lê Mai Lâm đến với nghề khá giản dị và tự nhiên. Trong một lần đi làm vườn, ông bắt được một ổ ong tự nhiên trên cây. Nhận thấy ong nội dễ nuôi, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương, ông quyết định giữ lại để nuôi thử. Sau đó, ông mạnh dạn mua thêm hai ổ ong giống về chăm sóc, vừa làm vừa học hỏi kinh nghiệm từ những người nuôi ong lâu năm trong vùng và qua thực tế sản xuất.

Từ những đàn ong ban đầu, bằng sự kiên trì, chịu khó và nắm vững kỹ thuật tách đàn, chăm sóc ong, ông Lâm từng bước nhân giống và mở rộng quy mô. Đến nay, gia đình ông đang duy trì gần 120 đàn ong nội, nuôi theo hình thức hộ gia đình. Không chỉ tập trung khai thác mật, ông còn chủ động phát triển ong giống để cung cấp cho các hộ có nhu cầu. Bình quân mỗi mùa, ông xuất bán khoảng 40 đàn ong giống, và đã thực hiện được 2 mùa bán giống, qua đó góp phần tăng thêm nguồn thu và lan tỏa nghề nuôi ong trên địa bàn.

 Khu vườn gần 120 đàn ong của gia đình ông Lâm

Theo ông Lâm, một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của mô hình là nguồn hoa tự nhiên phong phú. Khu vườn gia đình và khu vực xung quanh có nhiều loại cây cho hoa theo mùa như bầu, bí, vải, nhãn, dẻ… Đây là nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào cho đàn ong, giúp ong khỏe mạnh, mật có chất lượng tốt, mùi thơm đặc trưng. Nhờ đó, người nuôi không phải đầu tư nhiều vào thức ăn bổ sung, giảm đáng kể chi phí trong quá trình sản xuất.

Thời gian khai thác mật trong năm bắt đầu từ tháng 2, tháng 3 âm lịch và kéo dài đến cuối tháng 7 âm lịch. Bình quân mỗi năm, gia đình ông Lâm thu hoạch khoảng 8 đợt mật. Mỗi tổ ong cho sản lượng từ 20–25 chai mật/năm, tùy theo điều kiện thời tiết và nguồn hoa từng vụ. Đây là mức sản lượng khá ổn định đối với mô hình nuôi ong nội trong điều kiện hộ gia đình.

Trung bình mỗi tổ ong cho sản lượng từ 20-25 chai mật

Sau khi thu hoạch, mật ong được lọc, xử lý bằng phương pháp thủy phần, nhằm bảo đảm độ đặc, hạn chế lên men, giữ được hương vị tự nhiên. Mật sau đó được đóng chai trước khi đưa ra thị trường. Hiện nay, sản phẩm mật ong của gia đình ông Lâm được bán với giá 100.000 đồng/chai, chủ yếu tiêu thụ thông qua khách hàng quen, người dân trong và ngoài tỉnh tin tưởng chất lượng sản phẩm.

So với nhiều loại hình chăn nuôi, trồng trọt khác, theo ông Lâm, nuôi ong là nghề có chi phí đầu tư thấp, không tốn nhiều công chăm sóc, không gây ô nhiễm môi trường và ít rủi ro. Ong chủ yếu khai thác nguồn hoa tự nhiên, người nuôi chỉ cần thường xuyên kiểm tra đàn, vệ sinh thùng ong, theo dõi sự phát triển để kịp thời tách đàn, phòng bệnh. Nhờ vậy, hiệu quả kinh tế mang lại khá rõ rệt.

Bình quân mỗi năm, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận từ nuôi ong và bán mật của gia đình ông Lâm đạt khoảng 2 tấn mật, tương đương 200 triệu đồng. Đây là nguồn thu nhập ổn định, góp phần nâng cao đời sống kinh tế cho gia đình, đồng thời tạo động lực để ông tiếp tục gắn bó và mở rộng quy mô nuôi ong trong những năm tới.

Đánh giá về mô hình nuôi ong lấy mật của gia đình ông Lê Mai Lâm, đại diện Hội Nông dân xã Tứ Mỹ cho biết: Đây là mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, tận dụng tốt nguồn hoa sẵn có, ít tốn chi phí đầu tư nhưng mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Việc phát triển đàn ong nội theo hình thức hộ gia đình không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người nuôi mà còn góp phần đa dạng hóa sinh kế, giảm áp lực cho đất sản xuất nông nghiệp.

 Cán bộ xã Tứ Mỹ tham quan mô hình nuôi ong nội lấy mật của gia đình ông Lê Mai Lâm

Theo Hội Nông dân xã, mô hình của ông Lê Mai Lâm là điển hình cho hướng phát triển nông nghiệp thân thiện với môi trường, ít rủi ro, dễ áp dụng và có khả năng nhân rộng. Thông qua thực tế sản xuất, ông Lâm đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc, nhân giống và khai thác mật ong, sẵn sàng chia sẻ cho các hội viên có nhu cầu. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động hội viên học tập mô hình nuôi ong lấy mật, đồng thời phối hợp với các ngành chuyên môn để hỗ trợ kỹ thuật, từng bước hình thành vùng nuôi ong tập trung, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế nông thôn bền vững trên địa bàn.

Thời gian tới, ông Lê Mai Lâm dự định tiếp tục nhân thêm đàn ong, mở rộng quy mô sản xuất, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ dân có nhu cầu học hỏi, khởi nghiệp từ nghề nuôi ong./.

                                                                                                                Hoàng Anh Thơ