Trong những năm gần đây, cùng với quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, nhiều hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi, trồng trọt, từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế và cải thiện đời sống. Trong đó, mô hình chăn nuôi tổng hợp của chị Đoàn Thị Lý (sinh năm 1971), trú tại thôn Sông Con, xã Sơn Giang, là một điển hình tiêu biểu, không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho gia đình mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao, phù hợp để nhân rộng tại địa phương.
Sinh ra và lớn lên trong gia đình thuần nông, năm 1990, chị Đoàn Thị Lý lập gia đình với anh Đinh Sỹ Đồng (sinh năm 1969). Những năm đầu lập nghiệp, cuộc sống của vợ chồng chị gặp không ít khó khăn. Nguồn thu chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún, phụ thuộc nhiều vào thời tiết; trong khi đó vốn đầu tư hạn chế, kinh nghiệm sản xuất còn ít nên hiệu quả kinh tế chưa cao, đời sống gia đình thường xuyên rơi vào cảnh thiếu trước hụt sau.
Trăn trở tìm hướng đi lâu dài, chị Lý nhận thấy gia đình có quỹ đất vườn tương đối rộng nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Từ thực tế đó, chị bắt đầu tìm hiểu, học hỏi các mô hình chăn nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất và khả năng đầu tư của gia đình. Qua tham khảo thực tế ở nhiều địa phương và được cán bộ khuyến nông tư vấn, chị quyết định lựa chọn nuôi hươu sao làm hướng phát triển kinh tế chủ lực.
Thời gian đầu, do nguồn vốn còn hạn chế, chị Lý chỉ mạnh dạn đầu tư nuôi từ 3–4 con hươu. Trong quá trình chăn nuôi, chị đặc biệt chú trọng áp dụng đúng quy trình kỹ thuật: xây dựng chuồng trại đảm bảo thông thoáng, khô ráo; lựa chọn con giống khỏe mạnh; chủ động nguồn thức ăn xanh từ cỏ voi, lá keo, lá mít; đồng thời thực hiện tốt công tác vệ sinh chuồng trại, phòng chống dịch bệnh. Bên cạnh đó, chị tích cực tham gia các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật do ngành nông nghiệp và Hội Liên hiệp Phụ nữ tổ chức, vừa học hỏi kiến thức mới, vừa rút kinh nghiệm từ thực tiễn sản xuất.
Những con hươu khỏe mạnh, sinh trưởng tốt của gia đình chị Lý
Nhờ kiên trì và tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, đàn hươu sinh trưởng, phát triển tốt, cho sản lượng nhung ổn định. Khi đã tích lũy được kinh nghiệm và có nguồn vốn quay vòng, chị Lý mạnh dạn mở rộng quy mô chăn nuôi. Đến nay, gia đình chị duy trì đàn hươu gần 20 con, trong đó nhiều con đang cho khai thác nhung hàng năm. Bình quân mỗi năm, nguồn thu từ nhung hươu đạt khoảng 300 triệu đồng, trở thành nguồn thu nhập chính, ổn định và bền vững cho gia đình.
Không dừng lại ở một loại vật nuôi, nhằm đa dạng hóa sản phẩm, giảm thiểu rủi ro trong sản xuất, chị Lý tiếp tục phát triển mô hình chăn nuôi tổng hợp trên diện tích đất vườn hơn 1.700 m². Bên cạnh nuôi hươu, gia đình chị đầu tư nuôi lợn thịt và gà thương phẩm theo hướng an toàn sinh học. Các khu chăn nuôi được bố trí hợp lý, đảm bảo khoảng cách cần thiết, hạn chế ô nhiễm môi trường và nguy cơ dịch bệnh lây lan.
Bên cạnh nuôi hươu, gia đình chị đầu tư nuôi lợn thịt và gà thương phẩm theo hướng an toàn sinh học
Đặc biệt, chị Lý tận dụng tối đa nguồn phụ phẩm nông nghiệp và thức ăn sẵn có tại địa phương để giảm chi phí đầu vào. Chất thải chăn nuôi được thu gom, xử lý đúng quy định, vừa đảm bảo vệ sinh môi trường, vừa tạo nguồn phân bón hữu cơ phục vụ cây trồng. Nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật và tổ chức sản xuất khoa học, mô hình nuôi lợn thịt và gà thương phẩm của gia đình chị mang lại lợi nhuận trên 100 triệu đồng mỗi năm, góp phần nâng tổng thu nhập của gia đình lên mức ổn định quanh năm.
Không chỉ là người năng động, sáng tạo trong phát triển kinh tế, chị Đoàn Thị Lý còn là người phụ nữ đảm đang, biết vun vén xây dựng gia đình hạnh phúc. Dù bận rộn với công việc chăn nuôi, sản xuất, chị vẫn luôn quan tâm chăm lo, giáo dục con cái. Nhờ sự tần tảo, gương mẫu của cha mẹ, các con của anh chị đều trưởng thành, có việc làm ổn định, tích cực đóng góp cho xã hội.
Tại địa phương, chị Lý luôn gương mẫu đi đầu trong các phong trào do Hội Liên hiệp Phụ nữ phát động, đặc biệt là các phong trào “Phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế gia đình”, “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”. Chị sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi, hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ con giống cho các hội viên phụ nữ có nhu cầu phát triển kinh tế, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho nhiều hộ gia đình trong thôn, xã.
Đánh giá về mô hình và vai trò của chị Đoàn Thị Lý, chị Nguyễn Thị Huyền – Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Sơn Giang cho biết: “Mô hình chăn nuôi tổng hợp của chị Lý là mô hình kinh tế hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Không chỉ làm giàu cho gia đình, chị Lý còn là hội viên rất trách nhiệm, tích cực hỗ trợ, lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm đến nhiều chị em khác. Những mô hình như thế đã và đang góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới tại xã Sơn Giang.”
Thực tế cho thấy, mô hình chăn nuôi tổng hợp của chị Đoàn Thị Lý có nhiều ưu điểm nổi bật: tận dụng hiệu quả quỹ đất vườn và nguồn lao động tại chỗ; đa dạng hóa vật nuôi; áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật; giảm thiểu rủi ro và tạo nguồn thu nhập ổn định. Đây là mô hình phù hợp với nhiều hộ nông dân, đặc biệt là hội viên phụ nữ nông thôn có nhu cầu khởi nghiệp, phát triển kinh tế gia đình.
Có thể khẳng định, chị Đoàn Thị Lý là tấm gương tiêu biểu về tinh thần vượt khó, cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất. Mô hình của chị không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt mà còn có ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần khẳng định vai trò của người phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc. Đây thực sự là mô hình khuyến nông cần được tiếp tục tuyên truyền, học tập và nhân rộng trong thời gian tới./.
Hà Trang
