Từ kết quả bước đầu của các mô hình nuôi cá chim vây vàng, Hà Tĩnh đang từng bước mở rộng đối tượng nuôi này tại những vùng mặn lợ, góp phần đa dạng hóa sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng diện tích ao nuôi.
Cá chim vây vàng đang được xem là một trong những đối tượng nuôi có giá trị kinh tế, phù hợp với điều kiện vùng mặn lợ ở Hà Tĩnh. Những năm qua, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã triển khai các mô hình nuôi cá chim vây vàng, gắn với hướng dẫn kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Kết quả thực tế cho thấy, đối tượng nuôi này có thể thích nghi với một số diện tích ao nuôi thủy sản chuyển đổi, mở thêm lựa chọn cho người dân ven biển.
Hà Tĩnh từng bước nhân rộng mô hình nuôi cá chim vây vàng
Tại xã Kỳ Khang, nhiều diện tích nuôi thủy sản trước đây chủ yếu dành cho tôm thẻ chân trắng. Tuy nhiên, hiệu quả sản xuất không phải lúc nào cũng ổn định, trong khi yêu cầu về vốn và kỹ thuật ngày càng cao. Sau khi tham quan mô hình nuôi cá chim vây vàng do Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh triển khai tại phường Hải Ninh, anh Phạm Vũ Long quyết định chuyển toàn bộ hơn 1 ha ao nuôi của gia đình sang đối tượng mới. Sau 5 tháng thả nuôi, đàn cá sinh trưởng tốt, trọng lượng đạt khoảng 0,55 – 0,6 kg/con, sản lượng thu hoạch gần 3 tấn. Với giá bán ổn định, gia đình anh Long ước thu lãi khoảng 150 triệu đồng.
Anh Phạm Vũ Long cho biết, trong quá trình nuôi, gia đình đặc biệt chú trọng quản lý môi trường nước, cho ăn và theo dõi sức khỏe đàn cá. Cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông thường xuyên hướng dẫn, kiểm tra và hỗ trợ xử lý những vấn đề phát sinh. Theo anh, việc được hướng dẫn theo từng giai đoạn phát triển của cá giúp người nuôi chủ động hơn trong quá trình sản xuất.
Không chỉ anh Long, nhiều hộ dân ở Kỳ Khang cũng bắt đầu thử sức với cá chim vây vàng sau thời gian nuôi các đối tượng thủy sản khác.
Với diện tích 1,4 ha, anh Võ Xuân Dương từng nuôi cá đối, bống bớp nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao, đầu ra thiếu ổn định. Sau khi chuyển sang nuôi cá chim vây vàng, vụ đầu tiên gia đình thu khoảng 2 tấn cá thương phẩm, giá bán dao động 140 – 150 nghìn đồng/kg, lợi nhuận hơn 100 triệu đồng. “Hiệu quả bước đầu tạo thêm niềm tin để gia đình tiếp tục cải tạo ao, chuẩn bị cho vụ nuôi tiếp theo”, anh Dương chia sẻ.
Theo ông Nguyễn Tiến Hùng, Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Kỳ Khang, địa phương hiện có hơn 260 ha nuôi trồng thủy sản với trên 400 hộ tham gia. Trong đó, diện tích nuôi cá chim vây vàng đang từng bước được mở rộng, hiện đạt hơn 10 ha.
Từ một đối tượng còn khá mới, cá chim vây vàng đang được người dân quan tâm bởi có thể tận dụng hệ thống ao nuôi hiện có, đồng thời tạo thêm lựa chọn trong chuyển đổi đối tượng sản xuất.
Không riêng Kỳ Khang, tại phường Hải Ninh, cá chim vây vàng cũng đang được đưa vào nuôi trên những diện tích trước đây chuyên nuôi tôm. Gia đình ông Trần Công Huy, tổ dân phố Bắc Ninh, hiện duy trì 3 ha nuôi cá chim vây vàng. Vụ nuôi cho sản lượng khoảng 5 – 6 tấn, cá đạt kích cỡ thương phẩm khá đồng đều, giá bán khoảng 142.000 đồng/kg. Ông Huy cho biết, trong quá trình thực hiện mô hình, các hộ nuôi được cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh hướng dẫn từ khâu cải tạo ao, lựa chọn và thả giống đến chăm sóc, quản lý đàn cá. Qua thực tế sản xuất, người nuôi từng bước nắm vững quy trình và tích lũy thêm kinh nghiệm.
Đặc biệt, cá chim vây vàng khá nhạy cảm với sự biến động của môi trường nên việc quản lý chất lượng nước và đảm bảo oxy trong ao được các hộ đặc biệt chú trọng. Theo ông Trần Công Dũng, phường Hải Ninh, hiệu quả thực tế từ các mô hình đang tạo sức lan tỏa đến những hộ nuôi thủy sản xung quanh. Thông qua các buổi tham quan, tập huấn và trao đổi kinh nghiệm, người dân có thêm cơ hội tiếp cận quy trình nuôi, cách quản lý môi trường ao cũng như lựa chọn con giống, thức ăn phù hợp. Từ đó, tư duy sản xuất từng bước thay đổi theo hướng kiểm soát tốt hơn các yếu tố đầu vào và quá trình nuôi.
Phường Hải Ninh hiện có hơn 350 ha diện tích nuôi trồng thủy sản, trong đó phần lớn là diện tích nuôi tôm. Tuy nhiên, trước những rủi ro do dịch bệnh trên tôm nước lợ, một số diện tích phải tạm ngừng sản xuất. Ông Nguyễn Quang Tú, Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng đô thị, UBND phường Hải Ninh, cho rằng việc tận dụng những ao nuôi sẵn có để chuyển sang nuôi cá biển, trong đó có cá chim vây vàng, đang mở thêm một lựa chọn cho người dân, đồng thời giúp khai thác hiệu quả hơn diện tích mặt nước.
Thực tế tại Hà Tĩnh cho thấy, việc phát triển cá chim vây vàng không phải hướng đi mới hoàn toàn. Giai đoạn 2023 – 2025, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã triển khai mô hình nuôi cá chim vây vàng đạt tiêu chuẩn VietGAP, gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại xã Thiên Cầm, phường Trần Phú và phường Hải Ninh. Các mô hình đều đạt và vượt những tiêu chí đề ra, tạo cơ sở thực tiễn để tiếp tục nhân rộng.
Năm 2026, mô hình nuôi thương phẩm cá chim vây vàng trong ao được triển khai nhân rộng tại phường Hải Ninh và xã Kỳ Khang với quy mô 9,1 ha, 5 hộ tham gia. Sau 5 tháng nuôi, cá đạt trọng lượng bình quân 0,51 kg/con, tỷ lệ sống 65%; sản lượng thu hoạch toàn mô hình đạt gần 32,9 tấn, năng suất bình quân khoảng 5 tấn/ha. Giá bán trung bình đạt 140.000 đồng/kg, hiệu quả kinh tế bình quân khoảng 130 triệu đồng/ha.
Theo ông Trương Huy Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh, toàn tỉnh hiện có trên 500 ha diện tích mặn lợ phục vụ nuôi trồng thủy sản, tạo dư địa để đa dạng hóa các đối tượng nuôi, trong đó có cá chim vây vàng.Tuy nhiên, để mô hình phát triển ổn định, người nuôi cần tuân thủ quy trình kỹ thuật, chủ động quản lý môi trường, lựa chọn con giống rõ nguồn gốc và kiểm soát tốt thức ăn, vật tư đầu vào.
Từ những kết quả bước đầu, cá chim vây vàng đang mở thêm một hướng sản xuất tại các vùng mặn lợ của Hà Tĩnh. Việc tận dụng ao nuôi sẵn có để chuyển đổi đối tượng không chỉ góp phần đa dạng hóa sản xuất mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng diện tích mặt nước. Trên cơ sở kết quả các mô hình đã thực hiện, ngành khuyến nông Hà Tĩnh sẽ tiếp tục hoàn thiện quy trình, lựa chọn vùng nuôi phù hợp và từng bước mở rộng mô hình theo hướng an toàn, hiệu quả, bền vững, tạo thêm giá trị cho người dân vùng ven biển./.
Ánh Nguyệt
