Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh xây dựng mô hình trình diễn “Nuôi tôm càng xanh bán thâm canh trong ao đạt tiêu chuẩn VietGAP”. Mô hình thành công không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế bước đầu mà còn mở ra triển vọng phát triển sản phẩm thủy sản an toàn, có nguồn gốc rõ ràng, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân.
Trong nhiều năm qua, nuôi cá truyền thống vẫn là lựa chọn quen thuộc của người dân tại nhiều vùng nông thôn Hà Tĩnh. Những ao hồ sẵn có chủ yếu được tận dụng để nuôi các loài cá truyền thống như: cá trắm, cá chép, cá rô phi,… Tuy nhiên, trước nhu cầu tiêu thụ của thị trường và chi phí đầu vào ngày càng tăng, hiệu quả kinh tế từ một số đối tượng nuôi không còn như kỳ vọng. Từ thực tế đó, Trung tâm Khuyến nông đã triển khai mô hình “Nuôi tôm càng xanh bán thâm canh trong ao đạt tiêu chuẩn VietGAP” tại hộ ông Phan Lượng, thôn Ngọc Sơn, xã Toàn Lưu. Giống tôm càng xanh được thả trong 2 ao với tổng diện tích 1 ha, mật độ nuôi bán thâm canh là 10 con/m2, kích cỡ con giống từ 1–1,3 cm/con. Hộ thực hiện mô hình được Trung tâm hỗ trợ 50% con giống, thức ăn công nghiệp, vitamin C, men, chế phẩm sinh học,… và 100% chi phí đánh giá chứng nhận VietGAP. Mô hình thực hiện nhằm đánh giá khả năng thích nghi của tôm càng xanh với điều kiện địa phương và tạo điểm trình diễn để người dân đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm.
Sau hơn 5 tháng thả nuôi, tôm đạt kích cở 32g/con, sản lượng 2,02 tấn.
Với người nuôi thủy sản, hiệu quả không chỉ nằm ở việc lựa chọn được đối tượng có giá bán cao mà còn phụ thuộc nhiều vào khả năng quản lý ao nuôi và kiểm soát các yếu tố rủi ro. Tôm càng xanh có yêu cầu tương đối cao về môi trường nước, đặc biệt là hàm lượng oxy hòa tan, đồng thời dễ bị ảnh hưởng khi thời tiết biến động. Vì vậy, trong quá trình triển khai, chủ hộ thực hiện mô hình luôn được cán bộ của Trung tâm Khuyến nông hướng dẫn theo dõi các chỉ số môi trường, chú trọng hệ thống quạt nước, sục khí và điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp. Đặc biệt trong quá trình nuôi hạn chế việc sử dụng hoá chất và thuốc kháng sinh. Đây là những kinh nghiệm thực tế có ý nghĩa đối với các hộ đang có ý định chuyển đổi sang nuôi tôm càng xanh.
Sau 5 tháng thả nuôi, trọng lượng bình quân đạt 32g/con, tỷ lệ sống đạt 63%; sản lượng thu được 2,02 tấn. Đáng chú ý, hệ số thức ăn công nghiệp đạt 2.0 thấp hơn chỉ tiêu dự kiến 2.2, điều này cho thấy việc quản lý thức ăn trong mô hình bước đầu đạt hiệu quả tích cực. Với giá bán 220.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt gần 170 triệu đồng/ha/vụ. Kết quả này cho thấy nuôi tôm càng xanh có tiềm năng mang lại giá trị kinh tế đáng kể trên diện tích ao nuôi nước ngọt.
Điểm đáng chú ý của mô hình còn ở việc tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Trong quá trình thực hiện, hộ nuôi được hướng dẫn ghi chép hồ sơ, kiểm soát vật tư đầu vào, tuân thủ các yêu cầu về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và an toàn lao động. Kết quả, cơ sở nuôi tôm càng xanh của ông Phan Lượng được Trung tâm Chuyển giao công nghệ và dịch vụ thủy sản Việt Nam (FITES) cấp chứng nhận VietGAP, mã số VietGAP-TS-13-02-42-0035. Đây là cơ sở đầu tiên trên địa bàn tỉnh được cấp chứng nhận VietGAP đối với đối tượng tôm càng xanh.
Đại diện lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông trao chứng nhận VietGAP cho chủ hộ
Ông Trương Huy Dũng – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông – cho biết: “Từ kết quả thực hiện mô hình thành công tại xã Toàn Lưu đã thu hút sự quan tâm của nhiều hộ dân đến tham quan, tìm hiểu để áp dụng. Với diện tích nuôi thủy sản nước ngọt toàn tỉnh là 4.568 ha, Hà Tĩnh có tiềm năng lớn phát triển tôm càng xanh, đơn vị sẽ xây dựng tài liệu phục vụ công tác tuyên truyền, nhân rộng mô hình. Trên cơ sở đó, Trung tâm sẽ từng bước giới thiệu, hướng dẫn các địa phương có điều kiện phù hợp áp dụng nhân rộng mô hình, dần hình thành nên những vùng nuôi tôm càng xanh có chất lượng, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ngày càng cao của thị trường”.
Kết quả thành công từ mô hình tại xã Toàn Lưu là cơ sở thực tiễn để ngành chuyên môn tiếp tục đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao quy trình nuôi, khuyến khích áp dụng VietGAP. Việc gắn nâng cao hiệu quả kinh tế với bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường sẽ góp phần phát triển nghề nuôi thủy sản nước ngọt theo hướng hàng hóa, bền vững, góp phần khai thác hiệu quả diện tích ao hồ và mở thêm cơ hội nâng cao thu nhập ngay trên mảnh đất quê hương./.
Hoàng Thanh
