Dịch tả lợn châu Phi và nhiều dịch bệnh nguy hiểm khác vẫn luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trên đàn lợn, đòi hỏi người chăn nuôi phải chủ động nâng cao các biện pháp an toàn sinh học. Tại xã Trường Lưu, mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học theo hướng không tiếp xúc đang phát huy hiệu quả rõ nét khi giúp các hộ dân duy trì đàn lợn khỏe mạnh, giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh. Đây được xem là giải pháp quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch bệnh và phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn, bền vững.

  Sau nhiều năm gắn bó với nghề chăn nuôi lợn, bà Đậu Thị Hòa ở thôn Trà Sơn, xã Trường Lưu hiểu rằng chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình chăm sóc cũng có thể tạo điều kiện để mầm bệnh xâm nhập vào đàn vật nuôi. Vì vậy, khi Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh phối hợp với UBND xã Trường Lưu triển khai mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học theo hướng không tiếp xúc, gia đình bà đã mạnh dạn đăng ký tham gia, từng bước thay đổi phương thức chăn nuôi theo quy trình an toàn, khoa học hơn.

Bà Hòa chia sẻ: Tham gia mô hình này chúng tôi đã cải tạo lại toàn bộ chuồng nuôi, đồng thời thay đổi toàn diện quy trình chăm sóc theo hướng khép kín và kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ lây nhiễm. Toàn bộ chuồng nuôi được bao quanh bằng lưới ngăn côn trùng và động vật trung gian truyền bệnh; khu vực chăn nuôi chỉ bố trí một lối ra vào để kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện. Các khâu cho ăn, cấp nước, vệ sinh chuồng trại đều được tổ chức theo quy trình khoa học, kết hợp sát trùng định kỳ và thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học.

Nhờ thực hiện nghiêm túc quy trình, nguy cơ xâm nhập của mầm bệnh từ bên ngoài được giảm đáng kể, đàn lợn của gia đình bà Hòa sinh trưởng, phát triển ổn định. Hiện gia đình bà duy trì 6 con lợn nái khỏe mạnh, mỗi năm cung ứng ra thị trường hơn 100 con lợn giống, mang lại nguồn thu nhập ổn định.

Nhờ tuân thủ nghiêm túc quy trình, đàn lợn của gia đình bà Hòa đều khỏe mạnh.

Không chỉ phát huy hiệu quả đối với các hộ trực tiếp tham gia, mô hình còn tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Qua tìm hiểu thực tế, nhiều hộ chăn nuôi trên địa bàn bày tỏ sự quan tâm và mong muốn chuyển đổi sang quy trình chăn nuôi an toàn sinh học theo hướng không tiếp xúc.

Anh Nguyễn Sĩ Tùng, thôn Trà Sơn, xã Trường Lưu cho biết: Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh trên đàn lợn, việc áp dụng quy trình chăn nuôi mới sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ đàn vật nuôi và nâng cao hiệu quả sản xuất. Vì vậy, gia đình tôi dự kiến sẽ từng bước đầu tư, áp dụng quy trình này trong thời gian tới.

Là địa phương có thế mạnh về chăn nuôi, xã Trường Lưu hiện có tổng đàn lợn trên 60.000 con, trong đó phần lớn được chăn nuôi theo quy mô nông hộ. Đây cũng là khu vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh dịch bệnh nếu các biện pháp an toàn sinh học không được thực hiện đồng bộ. Vì vậy, cùng với việc tăng cường công tác phòng, chống dịch, địa phương đã phối hợp triển khai mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học theo hướng không tiếp xúc nhằm nâng cao nhận thức và từng bước thay đổi tập quán sản xuất của người dân.

Theo bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, phòng Kinh Tế,  UBND xã Trường Lưu, kết quả bước đầu cho thấy các hộ tham gia đã tuân thủ tốt quy trình kỹ thuật, đàn lợn sinh trưởng ổn định, không để dịch bệnh xâm nhập. Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần chuyển đổi tư duy của người chăn nuôi từ bị động ứng phó khi có dịch sang chủ động phòng bệnh bằng các biện pháp an toàn sinh học. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân áp dụng quy trình chăn nuôi này, từng bước nhân rộng mô hình, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và xây dựng vùng chăn nuôi an toàn, bền vững.

Việc áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học theo hướng không tiếp xúc được đánh giá phù hợp với chăn nuôi nông hộ tại Hà Tĩnh.

Những năm qua, dịch tả lợn châu Phi luôn là mối đe dọa lớn đối với ngành chăn nuôi lợn ở Hà Tĩnh. Với khả năng lây lan nhanh, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, dịch bệnh đã gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi, nhất là các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ.

Để hạn chế rủi ro, ngành nông nghiệp đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học. Nhờ đó, nhận thức của người chăn nuôi từng bước được nâng lên.Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều hộ dân vẫn còn lúng túng trong quá trình triển khai và chưa thực hiện đầy đủ quy trình an toàn sinh học, khiến nguy cơ mầm bệnh xâm nhập vẫn hiện hữu.

Từ thực tiễn đó, từ tháng 8 năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã phối hợp với UBND xã Trường Lưu triển khai mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học theo hướng không tiếp xúc tại 10 hộ dân. Mô hình tập trung kiểm soát chặt chẽ nguồn lây bệnh từ bên ngoài vào chuồng nuôi, đồng thời hoàn thiện quy trình chăn nuôi phù hợp với quy mô nông hộ, hướng tới xây dựng vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh.

Đánh giá về hiệu quả bước đầu của mô hình, ông Nguyễn Hoài Nam, Trưởng phòng Thú y, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh cho rằng, việc áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học theo hướng không tiếp xúc là giải pháp phù hợp trong bối cảnh dịch tả lợn châu Phi và nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh. Điểm khác biệt của mô hình là kiểm soát chặt chẽ các yếu tố có nguy cơ mang mầm bệnh vào khu vực chăn nuôi, đặc biệt là con người, phương tiện và các động vật trung gian truyền bệnh. Qua theo dõi thực tế, các hộ tham gia đều thực hiện nghiêm quy trình kỹ thuật, đàn lợn phát triển ổn định, không xảy ra dịch bệnh. Đây là tín hiệu tích cực để tiếp tục hoàn thiện quy trình, đồng thời nhân rộng mô hình, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch bệnh và phát triển chăn nuôi lợn theo hướng an toàn, bền vững trên địa bàn tỉnh.

Thực tế triển khai cho thấy, mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học theo hướng không tiếp xúc phù hợp với điều kiện chăn nuôi nông hộ tại Hà Tĩnh. Không đòi hỏi chi phí đầu tư quá lớn, mô hình chủ yếu dựa vào việc thay đổi tư duy, thói quen sản xuất và thực hiện nghiêm các quy trình an toàn sinh học. Những kết quả bước đầu đã khẳng định hiệu quả trong việc kiểm soát nguy cơ dịch bệnh, bảo vệ đàn vật nuôi và giảm thiểu rủi ro cho người chăn nuôi. Quan trọng hơn, mô hình đang góp phần nâng cao nhận thức, từng bước hình thành tập quán chăn nuôi an toàn, chủ động phòng bệnh từ gốc. Đây cũng là hướng đi phù hợp để từng bước xây dựng vùng chăn nuôi an toàn, giảm thiểu rủi ro và phát triển ngành chăn nuôi lợn theo hướng bền vững.

Nguyễn Hoàn