Trong những năm qua, phát huy lợi thế vùng bán sơn địa, xã Sơn Giang đã đẩy mạnh phát triển nghề chăn nuôi hươu – một nghề truyền thống mang lại giá trị kinh tế cao. Nhờ chú trọng liên kết sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và xây dựng thương hiệu sản phẩm, nghề nuôi hươu tại địa phương không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập mà còn từng bước hình thành hướng phát triển kinh tế bền vững.
Hợp tác xã (HTX) Hươu sao Ngọc Linh tại thôn 8 là một trong những mô hình tiêu biểu trong phát triển kinh tế từ con hươu. Hiện HTX duy trì đàn hươu từ 100 – 150 con, trong đó khoảng 30% là hươu khai thác nhung. Bên cạnh sản phẩm nhung tươi, đơn vị còn đẩy mạnh chế biến sâu với nhiều sản phẩm như cao xương hươu, nhung hươu ngâm mật ong, rượu nhung hươu, nhung hươu tán bột… Trong đó, sản phẩm cao xương hươu và rượu nhung hươu đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao năm 2024. Hoạt động của HTX cũng tạo việc làm thường xuyên cho 6 lao động địa phương với thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/tháng.
Đàn hươu sao được nuôi tập trung tại HTX Hươu sao Ngọc Linh, mang lại nguồn thu nhập ổn định.
Ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc HTX Hươu sao Ngọc Linh cho biết, ngoài phát triển đàn hươu thương phẩm, HTX còn chú trọng cung cấp con giống chất lượng cho người dân. Bình quân mỗi năm, đơn vị xuất bán trên 1.000 con giống, góp phần mở rộng quy mô chăn nuôi hươu tại nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh. “Chúng tôi đang tiếp tục đầu tư mở rộng đàn, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm chế biến để nâng cao giá trị nhung hươu, hướng tới phát triển bền vững”, ông Thắng chia sẻ.
Cùng với HTX Ngọc Linh, HTX Đầu tư phát triển nhung hươu Hương Sơn cũng là đơn vị tiên phong trong chăn nuôi hươu theo hướng hàng hóa. Hiện HTX duy trì tổng đàn trên 200 con, mỗi năm thu hoạch hơn 150 kg nhung và cung cấp hàng trăm con giống ra thị trường. Riêng từ đầu năm đến nay, đơn vị đã thu hoạch hơn 100 kg nhung tươi, cho thấy tiềm năng phát triển lớn của nghề nuôi hươu.
Theo ông Nguyễn Xuân Lộc, đại diện HTX Đầu tư phát triển nhung hươu Hương Sơn, việc áp dụng khoa học kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong nâng cao năng suất. “Chúng tôi chú trọng xây dựng chuồng trại đảm bảo khô ráo, sử dụng chế phẩm vi sinh xử lý chất thải trên đệm lót sinh học, vừa bảo vệ môi trường, vừa hạn chế dịch bệnh. Nhờ đó, đàn hươu phát triển ổn định, chất lượng nhung được nâng cao”, ông Lộc cho biết.
Không chỉ dừng lại ở chăn nuôi, nhiều cơ sở tại Sơn Giang đã đầu tư máy móc, phát triển chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm nhung hươu. Trại hươu Hiền Ngọc là một trong những đơn vị chú trọng quy trình chăn nuôi khoa học. Từ khâu chọn giống, thiết kế chuồng trại đến chăm sóc, nuôi dưỡng đều được thực hiện bài bản. Khẩu phần ăn tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, kết hợp bổ sung khoáng chất, giúp hươu phát triển khỏe mạnh, đặc biệt trong giai đoạn mọc nhung.
Bà Trần Thị Nguyệt, quản lý trại hươu Hiền Ngọc cho biết, việc chăm sóc đúng kỹ thuật giúp nâng cao chất lượng nhung, đáp ứng nhu cầu thị trường. “Chúng tôi theo dõi sát quá trình phát triển của hươu, nhất là giai đoạn lấy nhung để đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất”, bà Nguyệt chia sẻ.
Sản phẩm nhung hươu và các chế phẩm từ nhung hươu của các cơ sở tại xã Sơn Giang ngày càng đa dạng, góp phần nâng cao giá trị đặc sản địa phương.
Ở quy mô lớn hơn, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Nhung hươu Hiền Ngọc ngoài duy trì đàn hươu trên 100 con còn liên kết thu mua hơn 500 kg nhung từ các hộ dân mỗi năm làm nguyên liệu chế biến. Từ nguồn nguyên liệu này, doanh nghiệp đã phát triển nhiều sản phẩm như nhung hươu khô thái lát, bột nhung hươu, rượu nhung hươu… Các sản phẩm nhung hươu tươi, bột nhung hươu, nhung hươu khô thái lát và rượu nhung hươu của đơn vị đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao từ năm 2019.
Theo bà Nguyễn Thu Hiền, Giám đốc công ty, việc liên kết thu mua nhung giúp nâng cao giá trị sản phẩm cho người dân. “Chúng tôi hướng tới xây dựng chuỗi liên kết từ chăn nuôi, thu mua đến chế biến, tiêu thụ, qua đó nâng tầm thương hiệu nhung hươu địa phương”, bà Hiền nói.
Sau khi sáp nhập từ ba xã Sơn Giang, Quang Diệm và Sơn Lâm, quy mô chăn nuôi hươu tại địa phương không ngừng được mở rộng. Hiện toàn xã có hơn 13.000 con hươu, sản lượng nhung đạt trên 6 tấn mỗi năm, trở thành địa phương có tổng đàn lớn nhất tỉnh Hà Tĩnh. Cùng với việc mở rộng quy mô, các cơ sở đã chú trọng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị nhung hươu Sơn Giang.
Ông Nguyễn Đình Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Giang cho biết, nghề nuôi hươu đang trở thành ngành kinh tế chủ lực của địa phương. “Chúng tôi tiếp tục khuyến khích người dân nhân rộng mô hình chăn nuôi theo hướng an toàn, đồng thời hỗ trợ xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Việc phát triển chế biến sâu và mở rộng thị trường sẽ giúp nâng cao giá trị nhung hươu, tăng thu nhập cho người dân”, ông Anh nhấn mạnh.
Với lợi thế tự nhiên, truyền thống chăn nuôi lâu đời cùng sự vào cuộc của các hợp tác xã, doanh nghiệp và chính quyền địa phương, nghề nuôi hươu tại Sơn Giang đang phát triển mạnh mẽ. Không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho người dân, mô hình còn góp phần xây dựng thương hiệu nhung hươu Hương Sơn, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
Ánh Nguyệt
