Trong bối cảnh yêu cầu về an toàn thực phẩm ngày càng cao, sản xuất nông nghiệp phải thích ứng với biến đổi khí hậu và xu hướng tiêu dùng bền vững, giai đoạn 2026-2030, tỉnh Hà Tĩnh xác định phát triển sản xuất rau an toàn là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Việc xây dựng các mô hình sản xuất rau an toàn, hiệu quả không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, cải thiện thu nhập và sinh kế cho người dân khu vực nông thôn.

Thực hiện định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng an toàn, xanh và bền vững, thời gian qua, các cấp, các ngành chuyên môn của tỉnh đã tích cực triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức, năng lực và kỹ năng sản xuất rau an toàn cho người dân. Trong đó, công tác tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đóng vai trò nền tảng cho việc hình thành và phát triển các mô hình sản xuất rau an toàn.

Thời gina qua, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã tổ chức nhiều lớp tập huấn về kỹ thuật sản xuất rau, tập trung vào những nội dung cốt lõi của quy trình sản xuất rau an toàn như: lựa chọn giống phù hợp với điều kiện canh tác của địa phương; kỹ thuật làm đất, gieo trồng và chăm sóc cây trồng; sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, bảo đảm nguyên tắc “bốn đúng”; kỹ thuật thu hoạch, sơ chế và bảo quản sản phẩm sau thu hoạch. Bên cạnh đó, người dân còn được hướng dẫn ghi chép nhật ký sản xuất, từng bước tiếp cận phương thức quản lý sản xuất theo hướng hiện đại, minh bạch và có thể truy xuất nguồn gốc.

Đoàn tham quan học tập kinh nghiệm mô hình sản xuất rau tại xã Đông Kinh

Thông qua các lớp tập huấn, nhận thức của người dân về sản xuất rau an toàn đã có sự chuyển biến rõ nét. Từ phương thức sản xuất nhỏ lẻ, dựa nhiều vào kinh nghiệm truyền thống, người dân dần chuyển sang áp dụng các quy trình kỹ thuật bài bản, chú trọng yếu tố an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Đây là tiền đề quan trọng để hình thành tư duy sản xuất nông nghiệp bền vững trong cộng đồng nông dân.

Bên cạnh công tác tập huấn, Hà Tĩnh đặc biệt chú trọng hoạt động khảo sát, học tập kinh nghiệm tại các mô hình sản xuất rau an toàn hiệu quả trong tỉnh. Tiêu biểu là Trung tâm đã tổ chức cuộc học tập, trao đổi kinh nghiệm chéo giữa các hộ sản xuất rau của xã Thạch Lạc với xã Đông Kinh, tại mô hình sản xuất rau của xã  Đông Kinh – những địa phương đã từng bước hình thành vùng sản xuất rau tập trung, áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật và xây dựng được đầu ra tương đối ổn định cho sản phẩm.

Thông qua các chuyến tham quan thực tế, người dân và cán bộ kỹ thuật không chỉ được “mắt thấy, tay sờ” hiệu quả của mô hình mà còn học hỏi cách tổ chức sản xuất, phân công lao động, quản lý chất lượng sản phẩm và liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp, hợp tác xã. Hoạt động này giúp rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, tạo niềm tin để người dân mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất tại địa phương mình.

Đặc biệt, nhằm mở rộng tầm nhìn, tiếp cận các mô hình tiên tiến ngoài tỉnh, Hà Tĩnh đã tổ chức cho các đoàn cán bộ kỹ thuật và nông dân tiêu biểu đi học tập kinh nghiệm mô hình sản xuất rau hữu cơ tại tỉnh Đắk Lắk. Tại đây, các thành viên trong đoàn đã được tìm hiểu sâu về quy trình sản xuất rau hữu cơ, phương thức cải tạo và quản lý đất đai, sử dụng chế phẩm sinh học, kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh theo hướng sinh học, cũng như cách tổ chức vùng trồng và xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Những kinh nghiệm thực tiễn thu nhận được từ các mô hình sản xuất rau hữu cơ tại Đắk Lắk đã mang lại nhiều bài học quý giá, giúp Hà Tĩnh có thêm cơ sở để lựa chọn, vận dụng linh hoạt vào điều kiện sản xuất cụ thể của từng địa phương. Qua đó, từng bước định hướng phát triển sản xuất rau an toàn theo hướng nâng cao chất lượng, giảm chi phí đầu vào và bảo đảm tính bền vững lâu dài.

Thông qua chuỗi hoạt động tập huấn, học tập kinh nghiệm trong và ngoài tỉnh, Hà Tĩnh đang từng bước hình thành tư duy sản xuất rau an toàn gắn với tổ chức sản xuất tập trung, quản lý chất lượng chặt chẽ và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục xây dựng, hoàn thiện và nhân rộng các mô hình sản xuất rau an toàn trong giai đoạn 2026-2030, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và người tiêu dùng.

Giai đoạn 2026-2030, Trung tâm Khuyến nông sẽ phối hợp với các địa phương trong tỉnh có đủ tiềm năng, điều kiện để xây dựng và phát triển mô hình rau an toàn và hiệu quả. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành, sự đồng hành của cơ quan chuyên môn và sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của người dân, Hà Tĩnh kỳ vọng sẽ xây dựng thành công các mô hình sản xuất rau an toàn hiệu quả, góp phần phát triển nông nghiệp xanh, an toàn và bền vững, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế nông thôn trong giai đoạn tới.

Kim Thịnh