Ngày 08/12/2025, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức nghiệm thu và tổng kết mô hình “Nuôi lươn không bùn đảm bảo an toàn thực phẩm” triển khai tại phường Thành Sen (TP Hà Tĩnh). Mô hình đã đạt kết quả cao, chuyển giao được kỹ thuật mới, tạo sản phẩm an toàn, nâng cao thu nhập và thúc đẩy nghề nuôi thủy sản nước ngọt phát triển bền vững.
Mô hình được triển khai với quy mô 285 m², mật độ 150 con/m² tại hai hộ ông Nguyễn Phi Lân và ông Đặng Văn Hải, phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh. Thời gian thực hiện 10 tháng (từ tháng 3 đến tháng 12/2025).
Toàn cảnh mô hình nuôi lươn tại hộ ông Đăng Văn Hải, TPD Trung Đình, phường Thành Sen
Để thực hiện mô hình thành công, Trung tâm Khuyến nông đã tổ chức khảo sát, lựa chọn địa điểm, tập huấn kỹ thuật và hướng dẫn hộ dân xây dựng hệ thống bể, chuẩn bị điều kiện, mua sắm con giống, thức ăn và các vật tư cần thiết thực hiện mô hình. Các hộ tham gia mô hình đều thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, chủ động chăm sóc, quản lý và được cán bộ chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật thường xuyên, theo dõi và kiểm tra định kỳ công tác thực hiện và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật như môi trường nước, tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống để đánh giá kết quả thực hiện.
Toàn cảnh Hội thảo kết quả mô hình nuôi lươn không bùn tại phường Thành Sen
Sau 9 tháng thả nuôi, mô hình đạt kết quả vượt so với yêu cầu đề ra: tỷ lệ sống đạt 80% (vượt 10% kế hoạch), năng suất trung bình 36 kg/m² (vượt 14%), sản lượng đạt 10.260 kg, cao hơn 1.300 kg so với mục tiêu. Dù giá bán thị trường thời điểm thu hoạch thấp hơn dự kiến (5.000 -10.000 đồng/kg), nhưng nhờ chi phí sản xuất được quản lý tốt, mô hình vẫn đạt lợi nhuận hơn 300 triệu đồng, khẳng định khả năng mang lại hiệu quả kinh tế cao so với nhiều đối tượng thủy sản khác.
Tại buổi nghiệm thu, ông Đặng Văn Hải – chủ mô hình tại TDP Trung Đình, phường Thành Sen cho biết: “Kỹ thuật nuôi lươn không bùn giúp chúng tôi dễ chăm sóc, thay nước và theo dõi sức khỏe lươn. Tỷ lệ sống cao, chi phí thấp, hiệu quả rõ rệt. Với tỷ suất lợi nhuận 25 – 30%, đây là mô hình phù hợp cho nhiều nông dân tham gia, đặc biệt là với cả những người nghĩ hưu nhàn rỗi, vừa sản xuất tại nhà không phải bôn ba, vất vả. Đây là hướng đi rất phù hợp với điều kiện đô thị và vùng ven”. Mô hình của ông Hải thời gian qua đã trở thành điểm tham quan của nhiều đoàn cán bộ, nông dân trong và ngoài tỉnh; được giới thiệu trên Đài PTTH tỉnh, Báo Nông nghiệp Việt Nam và nhiều kênh truyền thông của ngành nông nghiệp.
Bà Võ Thị Thịnh – Trung tâm Khuyến nông – cán bộ chủ trì thực hiện mô hình chia sẻ: “Lươn là đối tượng thuỷ đặc sản có giá trị cao về cả dinh dưỡng và kinh tế. Mô hình nuôi lươn không bùn trong bể là mô hình có hiệu quả kinh tế cao, có thể phát triển ở quy mô nhỏ, vừa và lớn đều được. Do đó, Trung tâm Khuyến nông đã xây dựng mô hình này và tuyên truyền, định hướng để các hộ tiếp cận. Năm 2025, Trung tâm đã lựa chọn được 02 chủ hộ tâm huyết, trách nhiệm cao và năng lực tốt. Tham gia mô hình các hộ chỉ được hỗ trợ 50% số giống thả nuôi, phần còn lại là đối ứng. Nhưng nhờ làm tốt công tác chỉ đạo, hướng dẫn nên các hộ đã nghiêm túc thực hiện tốt các nội dung đối ứng và tuân thủ nghiêm ngặt các kỹ thuật được cán bộ Trung tâm Khuyến nông tập huấn và hướng dẫn thường xuyên tại điểm nuôi. Từ đó, kết quả mô hình đạt cao, lươn nuôi đạt kích cỡ lớn 0,3 kg/con, tỷ lệ sống đạt trên 80%, không bị dịch bệnh, màu sắc lươn vàng đẹp tự nhiên nên giá bán cao hơn so với các hộ dân áp dụng kỹ thuật chưa đảm bảo.”
Ông Nguyễn Phi Lân – chủ mô hình tại TDP Linh Tiến, phường Thạch Sen cho biết“Lợi thế lớn nhất hiện nay của nghề nuôi lươn là dễ tiêu thụ, với sản lượng đầu tạ và đầu tấn thì các thương lái đặt hàng và xe đến lấy tận nơi. Người nuôi không phải mang đi chào hàng, rao bán, giao hàng như các sản phẩm nông nghiệp khác. Nên rủi ro về thất thoát đối với mặt hàng tươi sống, chi phí khâu tiêu thụ được giảm tới mức tối đa. Mô hình không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn tạo hiệu quả xã hội rõ rệt: giảm áp lực khai thác lươn tự nhiên, đa dạng hóa đối tượng nuôi, tạo việc làm tại chỗ và đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Mô hình vừa thích hợp với quy mô nông hộ vừa có thể phát triển theo quy mô hàng hoá lớn. Nuôi bể quy trình nuôi được kiểm soát chặt chẽ từ yếu tố đầu vào và đầu ra, nên rủi ro gây mất an toàn thực phẩm được hạn chế tối đa, tạo nên hiệu quả tối ưu cho vụ nuôi. Mô hình là điểm đến tham quan học tập kinh nghiệm cho nhiều đoàn trong và ngoài tỉnh”
Đoàn tham quan, học tập kinh nghiệm của tỉnh Đắc Lăk, do ông Đinh Văn Đang làm trưởng đoàn
Ông Trương Huy Dũng – Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông nhấn mạnh “Mô hình lươn được Trung tâm Khuyến nông lựa chọn thực hiện dựa trên nhiều lợi thế cạnh tranh về đối tượng, về tiềm năng diện tích, lao động và thị trường, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả khi triển khai. Mô hình đã được Trung âtm Khuyến nông chỉ đạo, giám sát, kiểm tra chặt chẽ. Đến nay, có thể khẳng định mô hình hoàn thành đầy đủ nội dung theo phương án phê duyệt, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt và có khả năng nhân rộng cao. Đây là minh chứng cho việc ứng dụng kỹ thuật mới hoàn toàn có thể giúp nông dân tạo ra được sản phẩm sạch và tăng thu nhập bền vững. Trung tâm sẽ tiếp tục tham mưu để triển khai, mở rộng mô hình tại các địa phương trong thời gian tới. Đồng thời nghiên cứu phát triển các mô hình gắn với sơ chế, chế biến sản phẩm nhằm gia tăng giá trị và tạo đầu ra ổn định cho người nuôi”.
Việc tổng kết mô hình không chỉ khẳng định tính khả thi của quy trình nuôi lươn không bùn đảm bảo an toàn thực phẩm mà còn mở ra hướng sản xuất mới cho nông dân Hà Tĩnh, góp phần đa dạng hóa ngành thủy sản nước ngọt và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.
Kim Thịnh
