Nghề nuôi trồng thủy sản Cửa Sót, xã Thạch Khê (Hà Tĩnh) đang từng bước chuyển mình từ sản xuất nhỏ lẻ sang hướng tập trung, liên kết chuỗi, mở ra triển vọng nâng cao giá trị và phát triển sinh kế bền vững cho người dân.
Vùng nuôi trồng thủy sản Cửa Sót hiện có khoảng 65 ha. Trước đây, người dân chủ yếu sản xuất manh mún, tự phát, năng suất và hiệu quả kinh tế chưa cao. Năm 2018, Hợp tác xã nuôi trồng thủy sản Thạch Bàn được hình thành, hoạt động sản xuất từng bước được tổ chức lại, tạo thêm động lực để người dân đầu tư, mở rộng quy mô.
Với 26 thành viên, Hợp tác xã Nuôi trồng thủy sản Thạch Bàn đã trở thành cầu nối giúp người dân tiếp cận con giống chất lượng, chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng máy móc vào sản xuất, đồng thời từng bước liên kết tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, năng suất và hiệu quả vùng nuôi được nâng lên. Hiện HTX đạt doanh thu gần 15 tỷ đồng/năm, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương.
Gắn bó với nghề nuôi ngao gần 10 năm, ông Nguyễn Văn Thành ở thôn Tân Phong hiện có hơn 3 ha ngao nuôi theo hình thức gối vụ. Tham gia HTX giúp ông tích lũy thêm kinh nghiệm lựa chọn giống, quản lý môi trường và chăm sóc vùng nuôi theo quy trình kỹ thuật. Nhờ đó, năng suất ngao đạt khoảng 25 tấn/ha, mỗi năm mang lại doanh thu 1,3-1,5 tỷ đồng, lợi nhuận khoảng 400-500 triệu đồng. Đây hiện là nguồn thu nhập chính của gia đình.
Ông Nguyễn Văn Thành, thành viên HTX Nuôi trồng thủy sản Thạch Bàn chia sẻ: “Từ khi có HTX, chúng tôi được tiếp cận quy trình sản xuất bài bản, được hỗ trợ máy móc, kỹ thuật nên năng suất cao hơn trước. Người nuôi rất phấn khởi.”
Ông Nguyễn Văn Thành kiểm tra sự phát triển của ngao nuôi.
Không dừng lại ở nuôi ngao, HTX đang định hướng khai thác tốt hơn lợi thế mặt nước Cửa Sót, từng bước đa dạng hóa đối tượng nuôi như vẹm, hàu, đồng thời xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh theo hướng hình thành chuỗi giá trị từ nuôi trồng, thu hoạch, chế biến đến tiêu thụ. Đặc biệt, hoạt động nuôi trồng thủy sản đang được địa phương định hướng gắn với du lịch trải nghiệm. Du khách có thể tham gia các hoạt động như cào ngao, thu hoạch và tìm hiểu đời sống sản xuất của người dân vùng cửa sông.
Anh Dương Thế Võ cho biết: “Du khách đã về đây trải nghiệm bắt ngao, tự tay cào và thu hoạch ngao. Đây cũng là cơ sở để địa phương tạo điều kiện cho HTX liên kết với các đơn vị khác, hình thành các tuyến du lịch tâm linh, trải nghiệm, qua đó tăng thêm giá trị cho sản phẩm thủy sản.”
Lợi thế của Cửa Sót nằm ở điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nuôi nhuyễn thể. Đây là khu vực hội tụ nguồn nước từ sông Cày, sông Rào Cái và sông Nghèn trước khi đổ ra biển. Nguồn nước giàu phù sa, sinh vật phù du cùng chế độ thủy triều thường xuyên giúp môi trường được trao đổi tự nhiên, phù hợp với nhiều đối tượng như ngao, hàu, vẹm, sò. Cùng với đó, hệ thống bãi triều, bãi bồi ven sông có diện tích lớn, nền đáy phù hợp tạo điều kiện hình thành các vùng nuôi nhuyễn thể tập trung. Đây là những lợi thế quan trọng để Thạch Khê phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích.
Thạch Khê có lợi thế phát triển nuôi thủy sản tại Cửa Sót với diện tích hơn 65 ha.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Khê, thời gian tới địa phương sẽ tập trung tổ chức lại phương thức sản xuất, khuyến khích các hộ tham gia HTX, từng bước hình thành những vùng nuôi tập trung gắn với ứng dụng khoa học kỹ thuật.
“Xã sẽ khuyến khích người dân tham gia các mô hình của HTX, tập trung phát triển những vùng nuôi có lợi thế; đồng thời đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất để nâng cao năng suất, hiệu quả. Địa phương cũng định hướng phát triển thêm các đối tượng có giá trị kinh tế như hàu đại dương, vẹm xanh, sò…, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và du lịch trải nghiệm”, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết.
Từ lợi thế tự nhiên, sự năng động của HTX và định hướng hỗ trợ của chính quyền địa phương, vùng nuôi Cửa Sót đang đứng trước cơ hội chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển theo hướng tập trung, đa dạng đối tượng nuôi và liên kết chuỗi giá trị. Đây không chỉ là hướng nâng cao hiệu quả kinh tế trên diện tích mặt nước mà còn mở thêm cơ hội việc làm, phát triển dịch vụ, du lịch trải nghiệm, từng bước hình thành sinh kế bền vững cho người dân vùng ven sông, ven biển Thạch Khê.
Nguyễn Hoàn
