Hồng giòn Yên Du đang vào vụ thu hoạch, mang lại nguồn thu hàng tỷ đồng mỗi năm, góp phần phát triển kinh tế và khẳng định đặc sản vùng núi Mai Hoa.
Giữ gìn những vườn hồng lâu năm
Những ngày này, tại các thôn Đức Lĩnh, Yên Du, xã Mai Hoa, tỉnh Hà Tĩnh, người trồng hồng đang tập trung thu hoạch, phân loại sản phẩm để kịp cung ứng ra thị trường. Năm nay, thời tiết thuận lợi, cây hồng sinh trưởng tốt, quả đẹp, chất lượng khá, giá bán duy trì ở mức 35.000 – 40.000 đồng/kg. Cùng với niềm vui được mùa, đầu ra tương đối ổn định đang tạo động lực để người dân tiếp tục gìn giữ và phát triển loại cây ăn quả đã gắn bó với vùng đất này qua nhiều thế hệ.
Người dân thôn Đức Lĩnh, xã Mai Hoa thu hoạch hồng giòn Yên Du trong niềm vui được mùa.
Gia đình anh Nguyễn Văn Đường ở thôn Đức Lĩnh là một trong những hộ có nhiều năm gắn bó với hồng giòn Yên Du. Vườn nhà anh hiện có hơn 250 gốc, trong đó nhiều cây đã 40 – 70 năm tuổi. Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, năm nay vườn hồng phát triển tốt, sản lượng ước đạt 4 – 5 tấn quả. Đáng mừng, toàn bộ sản lượng đã được thương lái đặt mua từ đầu vụ, giúp gia đình chủ động hơn trong việc thu hoạch và tiêu thụ.
Với những hộ trồng hồng lâu năm, giá trị của vườn cây không chỉ nằm ở sản lượng mỗi mùa mà còn ở khả năng duy trì thu nhập ổn định qua nhiều năm. Những gốc hồng cổ thụ tiếp tục cho quả, vừa mang lại nguồn thu, vừa lưu giữ kinh nghiệm canh tác được truyền lại trong gia đình.
Tại thôn Yên Du, gia đình bà Phạm Thị Thanh Hiền cũng đang bước vào giai đoạn thu hoạch cao điểm. Với hơn 300 gốc hồng, năm nay vườn dự kiến cho gần 5 tấn quả. Từ đầu vụ đến nay, gia đình đã bán gần 2 tấn, giá dao động 35.000 – 40.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu gần 200 triệu đồng.
Bên cạnh bán quả thương phẩm, gia đình bà Hiền còn chủ động nhân giống để cung cấp cho những hộ có nhu cầu trồng mới. Mỗi năm, bà cung ứng hơn 100 cây giống, giá từ 300.000 – 500.000 đồng/cây. Nguồn thu từ quả và cây giống cho thấy cây hồng không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế trực tiếp mà còn mở ra cơ hội phát triển sản xuất tại địa phương.
Theo người dân, hồng giòn Yên Du phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vùng núi Mai Hoa, có sức sinh trưởng khá, ít sâu bệnh và không đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc. Trong quá trình sản xuất, người trồng hầu như không phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Đây là lợi thế để duy trì phương thức canh tác an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Tuy nhiên, để vườn cây sinh trưởng tốt và duy trì năng suất lâu dài, người trồng vẫn cần chú trọng chăm sóc sau thu hoạch, bổ sung dinh dưỡng, cắt tỉa cành hợp lý và tạo điều kiện cho cây phục hồi trước vụ tiếp theo.
Việc nhân giống hồng Yên Du cũng có những đặc thù riêng. Đây là giống hồng không hạt nên không thể sử dụng hạt để ươm cây; các phương pháp chiết, ghép cành cũng chưa mang lại hiệu quả cao. Vì vậy, người dân chủ yếu tách chồi, rễ từ cây mẹ để trồng mới. Phương pháp này đòi hỏi lựa chọn cây mẹ khỏe mạnh, có khả năng cho quả tốt nhằm duy trì đặc tính của giống.
Qua nhiều năm, kinh nghiệm chăm sóc, nhân giống và thu hoạch được người dân tích lũy, góp phần bảo tồn những vườn hồng lâu đời. Đây là nguồn lực quan trọng để Mai Hoa duy trì vùng sản xuất đặc trưng, đồng thời từng bước nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.
Mở rộng thị trường, nâng tầm đặc sản địa phương
Cùng với việc duy trì vùng trồng, khâu thu hoạch, sơ chế và tiêu thụ hồng giòn Yên Du ngày càng được người dân quan tâm. Theo kinh nghiệm của người trồng, thời điểm thu hái thích hợp là khi quả chuyển từ màu xanh sang vàng, phần ruột có màu vàng đậm. Sau khi thu hoạch, quả được giữ nguyên núm, rửa sạch rồi ngâm nước để loại bỏ vị chát; nước ngâm được thay hằng ngày. Sau khoảng hai ngày hai đêm, hồng được vớt ra, để ráo trước khi sử dụng.
Quy trình xử lý sau thu hoạch được duy trì qua nhiều năm, tạo nên đặc trưng riêng của sản phẩm. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị hàng hóa, việc bảo đảm vệ sinh trong sơ chế, phân loại đồng đều, đóng gói phù hợp và cung cấp thông tin nguồn gốc sản phẩm cần tiếp tục được chú trọng.
Những năm gần đây, nhờ hoạt động quảng bá, giới thiệu sản phẩm và kết nối tiêu thụ, hồng giòn Yên Du ngày càng được nhiều khách hàng biết đến. Vào vụ thu hoạch, thương lái đến tận vườn thu mua, giúp người dân giảm bớt khó khăn trong khâu tìm đầu ra. Bên cạnh thị trường truyền thống, sản phẩm còn được đưa đến các cửa hàng kinh doanh nông sản, hoa quả trong tỉnh, mở thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng.
Mai Hoa có gần 50 ha hồng, trong đó khoảng 36 ha đã cho thu hoạch
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Hoa, địa phương đang chú trọng duy trì diện tích hiện có, nâng cao chất lượng và hướng dẫn người dân thực hiện quy trình chăm sóc, thu hoạch an toàn. Việc quảng bá, kết nối tiêu thụ cũng được quan tâm nhằm phát huy lợi thế của cây hồng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Để phát huy hiệu quả những lợi thế sẵn có, việc phát triển hồng giòn Yên Du cần gắn với quản lý chất lượng từ khâu chăm sóc, thu hoạch đến sơ chế, bảo quản và tiêu thụ. Người trồng cần tiếp tục áp dụng quy trình sản xuất an toàn, duy trì chất lượng đồng đều; đồng thời tăng cường liên kết giữa các hộ, thương lái và cơ sở kinh doanh để chủ động hơn về đầu ra. Về lâu dài, xây dựng nhận diện sản phẩm, cải thiện bao bì, cung cấp thông tin rõ ràng về vùng trồng và phương thức sản xuất sẽ góp phần nâng cao niềm tin của người tiêu dùng. Cùng với đó, việc quảng bá trên các kênh thông tin và kết nối với hệ thống phân phối phù hợp sẽ tạo thêm cơ hội đưa sản phẩm đến nhiều thị trường hơn.
Hiện Mai Hoa có gần 50 ha hồng, trong đó khoảng 36 ha đã cho thu hoạch. Năm nay, sản lượng ước đạt hơn 210 tấn, mang lại nguồn thu hơn 6 tỷ đồng. Đặc biệt, cuối năm 2021, sản phẩm hồng giòn Yên Du được công nhận đạt OCOP 3 sao. Đến năm 2023, sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ. Đây là những dấu mốc quan trọng, tạo cơ sở để địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng, xây dựng hình ảnh sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ./.
Ánh Nguyệt
