Thời gian gần đây, nhiều địa phương đã có những bước chuyển đổi mới trong cơ cấu cây trồng, vật nuôi đặc biệt là sự mạnh dạn chuyển đổi những diện tích canh tác kém hiệu quả sang trồng các loại cây khác phù hợp hơn nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất trên một đơn vị diện tích và mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân. Mô hình trồng cây Cà Gai Leo tại xã Kỳ Giang, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh là một điển hình.
Cà Gai Leo được biết đến là một loại cây dược liệu quý. cây cà gai leo được các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu, đánh giá là cây tốt nhất hiện nay về tác dụng giải độc gan, chữa bệnh gan; đặc biệt là bệnh viêm gan B, men gan cao, xơ gan, gan nhiễm mỡ, suy giảm chức năng gan, có thể nấu nước để uống nên được nhiều người ưa chuộng.
Mô hình này được HTX Phú Phong – xã Kỳ Giang đầu tư triển khai từ giữa năm 2017. Trước khi thực hiện mô hình này, các thành viên của HTX Phú Phong đã được đi tham quan học hỏi kinh nghiệm, kỹ thuật trồng cây Cà Gai Leo ở một số tỉnh bạn và được hỗ trợ đầu tư cơ sở ban đầu như: Khoan giếng nước, lắp đặt hệ thống tưới, hệ thống đường điện… trên quy mô diện tích hơn 10 ha, vốn ban đầu trên 1 tỷ đồng và được Công ty Sơn Trung, tỉnh Phú Thọ liên kết, bao tiêu sản phẩm.
Đây là vùng đất lâu nay người dân chủ yếu trồng các cây hoa màu như: lạc, đậu, vừng… nhưng cho hiệu quả kinh tế không cao. Được sự quan tâm, chỉ đạo và tạo điều kiện của chính quyền địa phương về các chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi nhằm đáp ứng đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Vì vậy, cây Cà Gai Leo đã được lựa chọn trồng thử nghiệm với mong muốn dần dần hình thành vùng chuyên canh cây dược liệu để tạo nguồn sản phẩm lớn cung cấp cho thị trường và nâng cao thu nhập cho người dân nơi đây.
Mô hình trồng Cà Gai leo tại xã Kỳ Giang.
Đối với cây Cà Gai Leo, quy trình trồng cũng không quá khó. Đất sau khi được làm tơi xốp, lên luống và lắp đặt hệ thống tưới, đồng thời tất cả các luống đều trải màng phủ nông nghiệp để giữ ẩm cho đất, chống cỏ dại và côn trùng phá hoại. Quá trình chăm sóc cho đến lúc thu hoạch chủ yếu bón phân chuồng đã ủ hoai hoặc phân vi sinh và làm cỏ là chính. “Hiện nay, HTX đang tiếp tục mở rộng diện tích thêm 10 ha để trồng loại cây này. Ngoài các chi phí đầu tư, chi phí mua giống cũng khá lớn. Nếu mua giống cây đã được 20-25cm về trồng thì giá 1.400 đồng/cây, còn nếu mua hạt về tự đúc thì cứ 800 đồng/cây. Cà gai leo cho thu hoạch 2 vụ/năm. Khi thu hoạch cắt lấy phần thân cây và để lại khoảng 5-10cm cho cây tiếp tục sinh trưởng tiếp. Lợi thế của loài cây này là có thể trồng tới 3 năm mới phải dỡ đi trồng lại.” Anh Thiều Minh Phong – giám đốc HTX Phú Phong chia sẽ.
Ông Nguyễn Văn Nghị – Chủ tịch UBND xã Kỳ Giang cho biết: “Trong quy hoạch phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, Kỳ Giang xác định sẽ quy hoạch 3 vùng chính: Trồng hoa màu, trồng lúa chất lượng cao và trồng cây dược liệu. Cây Cà Gai Leo là loài cây dược liệu lần đầu tiên được đưa vào trồng thử nghiệm trên địa bàn xã kỳ giang. Sau hơn 3 tháng gieo trồng, cây đang sinh trưởng phát triển rất tốt, ít sâu bệnh. theo tính toán, nếu mô hình thành công thì hiệu quả về kinh tế sẽ cao gấp 2-3 lần so với trồng ngô, lạc, … như trước đây. Hiện nay, chính quyền địa phương đang tiếp tục quy hoạch những diện tích canh tác kém hiệu quả trên địa bàn xã để chuyển đổi sang trồng thâm canh cây dược liệu cho giá trị kinh tế cao. Đây sẽ là hướng đi mới, giúp đa dạng hóa cây trồng, tăng thu nhập cho nông dân trên địa bàn xã Kỳ Giang, huyện Kỳ Anh nói riêng và trên địa bàn Hà Tĩnh nói chung”./.
