Trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của Hà Tĩnh, vụ Đông từ lâu đã được xác định là vụ sản xuất quan trọng, góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất nông nghiệp sau thu hoạch lúa. Những năm gần đây, cùng với sự thay đổi trong tư duy sản xuất và nhu cầu ngày càng lớn của thị trường, sản xuất rau vụ Đông đang trở thành động lực quan trọng giúp nhiều hộ nông dân nâng cao thu nhập, ổn định đời sống.
Vụ Đông – thời điểm “tăng tốc” sản xuất nông nghiệp
Khác với quan niệm trước đây coi vụ Đông là vụ phụ, hiện nay nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã xác định vụ Đông là vụ sản xuất chính đối với cây rau màu. Ngay sau khi kết thúc thu hoạch lúa Hè Thu, bà con nông dân nhanh chóng làm đất, gieo trồng các loại rau ngắn ngày, tận dụng điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi để sản xuất liên tục, không để đất bỏ hoang.
Sự chủ động trong sản xuất vụ Đông không chỉ giúp tăng hệ số sử dụng đất mà còn tạo điều kiện cho người dân chủ động bố trí lao động, nâng cao hiệu quả canh tác trên cùng một đơn vị diện tích.

Sản xuất rau vụ đông, hướng đi mới của người dân
Rau vụ Đông – nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ dân
Thực tế sản xuất cho thấy, so với nhiều cây trồng truyền thống, rau vụ Đông có ưu thế rõ rệt về thời gian sinh trưởng ngắn, quay vòng vốn nhanh và khả năng cho thu nhập cao. Nhiều loại rau được trồng phổ biến như cải các loại, hành, dưa chuột, bí xanh, rau gia vị… phù hợp với điều kiện khí hậu mùa Đông ở Hà Tĩnh và có nhu cầu tiêu thụ lớn trên thị trường.
Tại nhiều địa phương, thu nhập từ trồng rau vụ Đông đã trở thành nguồn thu chính trong năm, góp phần bù đắp chi phí sản xuất các vụ khác và cải thiện đáng kể đời sống của người dân. Đặc biệt, vào những thời điểm nhu cầu thị trường tăng cao, sản xuất rau vụ Đông mang lại giá trị kinh tế rõ nét, giúp nông dân yên tâm gắn bó với đồng ruộng.
Chuyển biến trong tổ chức sản xuất rau vụ Đông
Cùng với sự gia tăng về diện tích, sản xuất rau vụ Đông tại Hà Tĩnh đã có những chuyển biến tích cực trong tổ chức sản xuất. Thay vì trồng manh mún, nhỏ lẻ, nhiều địa phương đã hình thành các vùng trồng rau tập trung, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và áp dụng tiến bộ kỹ thuật.
Người dân ngày càng chú trọng hơn đến việc lựa chọn giống, bố trí thời vụ hợp lý và chăm sóc cây trồng theo hướng an toàn, bền vững. Sự thay đổi này không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng rau mà còn từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường tiêu dùng.

Lãnh đạo địa phương kiểm tra, đánh giá mô hình sản xuất rau vụ đông
Gắn sản xuất vụ Đông với thị trường tiêu thụ
Một trong những yếu tố quan trọng giúp sản xuất rau vụ Đông phát triển bền vững là sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu thụ. Thông qua các tổ hợp tác, hợp tác xã nông nghiệp, nông dân đã từng bước liên kết với các đơn vị thu mua, thương lái và thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh.
Việc sản xuất theo kế hoạch, có sự liên kết đầu ra đã giúp hạn chế rủi ro về giá cả, tránh tình trạng được mùa nhưng khó tiêu thụ. Đồng thời, đây cũng là động lực để người dân duy trì và mở rộng diện tích trồng rau vụ Đông trong những năm tiếp theo.
Vai trò đồng hành của khuyến nông và chính quyền địa phương
Để sản xuất rau vụ Đông đạt hiệu quả, không thể thiếu sự đồng hành của các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương. Trong những năm qua, hệ thống khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh đã tích cực hỗ trợ nông dân thông qua các hoạt động tập huấn, xây dựng mô hình sản xuất, hướng dẫn tổ chức sản xuất phù hợp với điều kiện từng vùng.
Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ về giống, vật tư, hạ tầng sản xuất và xúc tiến tiêu thụ sản phẩm đã góp phần tạo niềm tin cho người dân, khuyến khích nông dân mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất rau vụ Đông.
Hướng tới sản xuất rau vụ Đông bền vững
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, sản xuất rau vụ Đông tại Hà Tĩnh cũng đứng trước không ít thách thức. Thời tiết diễn biến phức tạp, mưa rét kéo dài hoặc giá cả thị trường biến động đòi hỏi người sản xuất phải linh hoạt, chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất.
Thời gian tới, các địa phương tiếp tục định hướng ổn định diện tích rau vụ Đông, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường liên kết sản xuất – tiêu thụ và phát huy vai trò của kinh tế tập thể. Khi những giải pháp này được triển khai đồng bộ, sản xuất rau vụ Đông sẽ tiếp tục là trụ cột quan trọng trong việc nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế nông nghiệp tại Hà Tĩnh.
Quỳnh Nga