Phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế về đất đai và điều kiện tự nhiên, xã Can Lộc (Hà Tĩnh) đang tập trung đẩy mạnh phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực theo hướng sản xuất hàng hóa. Cùng với đó, địa phương chú trọng xây dựng và quảng bá thương hiệu nông sản, gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ, qua đó từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân nông thôn.
Điểm nhấn đầu tiên trong bức tranh phát triển nông nghiệp Can Lộc chính là mô hình sản xuất rau giống tập trung tại thôn Hồng Lĩnh. Khu vực này đã chuyển mình từ sản xuất nhỏ lẻ sang xây dựng vùng sản xuất tập trung, cung cấp nguồn rau giống chất lượng cao không chỉ cho thị trường trong tỉnh mà còn cho các địa phương lân cận trước mỗi vụ sản xuất. Hoạt động sản xuất diễn ra nhộn nhịp, đặc biệt vào thời điểm trước Tết Nguyên đán, khi nhu cầu rau giống tăng cao, kéo theo sự sôi động của thương lái đến thu mua và vận chuyển đi khắp nơi.
Nhiều năm qua, cây rau giống vụ đông ở thôn Hồng Lĩnh đã tạo nên “thương hiệu”, được nông dân các địa phương trong và ngoài tỉnh ưa chuộng.
Theo chia sẻ của anh Phan Văn Đức, một hộ sản xuất rau giống lâu năm tại thôn Hồng Lĩnh, gia đình anh hiện có khoảng 5.000 m² đất sản xuất rau giống. Nhờ nắm bắt nhu cầu thị trường, mỗi ngày anh thu lợi từ 700.000 đến 1 triệu đồng – con số cao hơn đáng kể so với trồng các loại cây truyền thống như lúa hay rau thương phẩm trước đây. Điều này không chỉ nâng cao thu nhập của gia đình anh mà còn tạo sức lan tỏa tích cực trong cộng đồng người dân địa phương.
Đáng chú ý, hoạt động sản xuất rau giống tại Hồng Lĩnh được tổ chức theo mô hình hợp tác xã (HTX). Nhờ đó, các hộ dân liên kết chặt chẽ hơn trong sản xuất, thống nhất quy trình kỹ thuật, cùng nhau tiếp cận thị trường đầu ra và xây dựng thương hiệu chung cho sản phẩm. Mô hình HTX giúp rau giống thôn Hồng Lĩnh ngày càng được thị trường tin tưởng, trở thành địa chỉ uy tín cho nhiều nông hộ trong và ngoài tỉnh mỗi khi vào vụ sản xuất.
Bên cạnh rau giống, cây hành tăm ở Can Lộc đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực, tạo nguồn thu nhập ổn định và cao hơn nhiều so với các loại cây truyền thống. Nhờ phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu địa phương, hành tăm được nông dân trồng rộng khắp, đặc biệt là tại các vùng xã Thiên Lộc và Vượng Lộc (cũ) với tổng diện tích gần 200 ha.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, hành tăm còn được địa phương chú trọng xây dựng chỉ dẫn địa lý “Hành tăm Thiên Lộc”, nhằm khẳng định thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Việc xây dựng chỉ dẫn địa lý không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mà còn tạo điều kiện để Can Lộc đưa sản phẩm này đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước và hướng tới cả thị trường xuất khẩu trong tương lai.
Cây hành tăm ở Can Lộc đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực, tạo nguồn thu nhập ổn định và cao hơn nhiều so với các loại cây truyền thống
Chị Nguyễn Thị Hồng – một nông dân trồng hành tăm ở thôn Hòa Thịnh – cho biết dù năm nay thời tiết không thuận lợi khiến năng suất có giảm, nhưng giá bán cao đã giúp sản phẩm tiêu thụ hết ngay khi thu hoạch, mang lại lợi nhuận 7 triệu đồng chỉ trên 2 sào đất. Con số này gấp 5–6 lần so với trồng lúa, khiến nhiều nông dân ngày càng tin tưởng và mở rộng diện tích trồng hành tăm.
Không chỉ dừng lại ở rau giống và hành tăm, Can Lộc còn chú trọng chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tích tụ ruộng đất, phát triển sản xuất lúa chất lượng cao theo hướng tập trung. Các cánh đồng thửa lớn được hình thành, giúp nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất – những yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.
Đặc biệt, huyện đã khuyến khích các hợp tác xã, tổ hợp tác liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, thúc đẩy xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho cây lúa. Nhiều giống lúa chất lượng cao được đưa vào sản xuất, gắn với quy trình canh tác an toàn, thân thiện với môi trường và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.
Với hơn 1.200 ha trong tổng số hơn 1.800 ha diện tích đất nông nghiệp đã được chuyển đổi và tổ chức lại theo hướng tích tụ tập trung, Can Lộc đã từng bước khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ. Đây chính là tiền đề quan trọng để áp dụng đồng bộ các quy trình kỹ thuật tiên tiến, nâng cao hiệu quả kinh tế trên mỗi đơn vị diện tích canh tác.
Một trong những kết quả nổi bật của việc tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa và nâng cao giá trị sản phẩm là sự ra đời của thương hiệu gạo OCOP Hạ Vàng – sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao của Can Lộc. Thương hiệu này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần khẳng định uy tín nông sản địa phương trên thị trường, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững.
Ông Nguyễn Anh Tuấn – Phó Chủ tịch UBND xã Can Lộc – cho biết thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng tập trung sản xuất hàng hóa, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ gắn với thị trường tiêu thụ và bảo vệ môi trường. Cùng với đó là tăng cường tích tụ ruộng đất theo các nghị quyết của tỉnh, áp dụng khoa học công nghệ và cơ giới hóa để nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm nông nghiệp.
Bức tranh nông nghiệp Can Lộc đang chuyển mình mạnh mẽ với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người dân. Từ mô hình sản xuất rau giống tập trung tại Hồng Lĩnh, cây hành tăm cho giá trị cao, đến sản xuất lúa chất lượng cao và xây dựng thương hiệu nông sản OCOP – tất cả đều hướng tới mục tiêu chung là phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao đời sống nông dân và tăng sức cạnh tranh của nông sản địa phương trên thị trường.
Sự đổi mới này không chỉ góp phần thay đổi diện mạo nông thôn Can Lộc mà còn là minh chứng cho xu hướng phát triển của nông nghiệp Việt Nam – từ sản xuất quy mô nhỏ sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường, chất lượng và giá trị gia tăng cao hơn. Với định hướng đúng đắn, sự đồng thuận của người dân và sự hỗ trợ từ các chính sách, Can Lộc đang tiến bước vững chắc trên con đường xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững./.
Trương Thị Quyên
