Từ phương bắc vào làm dâu miền Trung, chị Bùi Thị Mai, thôn Ao Tròn, xã Sơn Tiến đã không khỏi trăn trở cho việc phát triển kinh tế gia đình trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt “nắng cháy da, mưa tầm tã, thối đất, thối cát, rét cắt da, cắt thịt”. Qua nhiều năm với việc thử nghiệm nhiều phương án phát triển sản xuất nông nghiệp, thành công có, thất bại có. Với đức tính cần cù, chịu khó chị đã dày công với mong muốn tạo được sản phẩm ngay tại hộ gia đình mình để có thể mang lại thu nhập quanh năm. Mô hình “rau xanh vườn nhà” là mô hình chị đã lựa chọn và với diện tích đất vườn khá rộng đến nay chị đã khép kín vòng xoay cây trồng tại vườn để có thu nhập thường xuyên, ổn định cuộc sống.
Với lợi thế diện tích vườn nhà rộng gần 5 sào, nhưng đất đai cằn cỗi, bạc màu do bản chất đất là loại đất đá và điều kiện thời tiết nắng hạn, mưa lớn đã càng bào mòn theo thời gian. Bước chân theo chồng về bắt đầu từ đầu nơi đây đã làm chị không ít lo lắng. Chị cho biết: “Khi mới về tới đây tôi cảm thấy không biết bắt đầu từ đâu, vườn có, đất có nhưng nhìn đất lại càng thấy khó, ngày tôi về đường qua nhà chưa phải như bây giờ mà chỉ là con đường nhỏ lầy lội khó đi nên việc để phát triển sản xuất khó lại càng khó hơn”.
Ngổn ngang là vậy nhưng với đức tính cần cù, chịu khó và tình yêu với người chồng Hà Tĩnh đã giúp chị dần có định hướng để phát triển sản xuất tại chính nơi đây. Chị kể: “Ban đầu nghĩ đất này sẽ hợp với cây ăn quả nên tôi đã bàn với chồng trồng một số cây mít, cây cam, bưởi nhưng với điều kiện khắc nghiệt và điều kiện đi lại khó khăn cũng như thời gian thu hoạch lâu nên những cây ăn quả đã không mang lại nhiều thu nhập”.
Chị Mai đang chăm sóc những cây cà chua bắt đầu ra hoa
Trăn trở, suy nghĩ và nắm bắt được cơ hội nhờ phong trào cải tạo vườn trong chương trình xây dựng nông thôn mới. Chị Mai đã mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới cũng như quy hoạch, chỉnh trang lại vườn để lựa chọn phù hợp các loại cây trồng từ đó phát triển sản xuất các loại rau theo từng thời vụ nhằm thích ứng với điều kiện thời tiết.
Bí quyết thành công của chị Mai nằm ở phương pháp “gối vụ và đa canh”. Thay vì chỉ trồng một loại rau theo mùa vụ truyền thống, chị chia vườn thành các phân khu chức năng. Khu vực rau chính vụ, mỗi vụ khác nhau trồng các cây khác nhau. Vụ Đông trồng bắp cải, su hào, súp lơ, dưa chuột, cà chua,…; vụ Hè trồng các loại rau dền, dưa chuột hè, bí, mướp hương, mướp đắng,… Khu vực trồng các loại rau phục vụ cho các quán, hàng cố định: rau gia vị khác nhau.
Vườn rau súp lơ, bắp cải, xen với các loại rau cùng mùa vụ
Bên cạnh đó, điểm khác biệt trong mô hình của chị Mai là nói không với phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật hoá học. Chị sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh cũng như sử dụng phân chuồng ủ hoai với các chế phẩm vi sinh để bón cho cây, bên cạnh đó sử dụng các chế phẩm sinh học tự chế từ gừng, tỏi, ớt để phòng trừ sâu bệnh và sử dụng biện pháp bắt bằng tay, bằng đèn. Một biện pháp mà chị sử dụng trong phòng trừ sâu hại nữa là sử dụng những cây hoa trồng quanh vườn để xua đuổi côn trùng gây hại trên cây rau. Nhờ đó, sản phẩm “rau xanh vườn nhà” của chị luôn giữ được độ tươi ngon, an toàn, được tiểu thương và người dân trong vùng tin tưởng đặt mua ngay tại vườn.
Ngoài sản xuất các loại rau để bán, chị còn làm các giống cây rau để cung ứng cho bà con trong và ngoài thôn, một đặc điểm làm rau giống của chị là phải lấy các loại giống tốt, chất lượng và chuẩn bị giống trong thời điểm thời tiết đang bất thuận, các hộ không có kinh nghiệm trong sản xuất giống, khi đó giống cung ứng mới có hiệu quả kinh tế cao.
Cây giống cà chua phát triển xanh tốt nhờ được bảo vệ chăm sóc
Đến nay, mô hình của chị Mai đã đi vào quỹ đạo ổn định, với phương châm “mùa nào rau đó” từ đó chị luôn có rau để bán, trung bình các tháng trừ các chi phí chị thu về từ 7-10 triệu đồng, một con số không nhỏ đối với kinh tế hộ gia đình tại vùng nông thôn.
Không chỉ làm giàu cho gia đình, chị Mai còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ cây giống cho những hội viên phụ nữ khác trong vùng có ý định phát triển kinh tế vườn. Câu chuyện của người con dâu phương Bắc đã minh chứng một điều: Dù thời tiết có khắc nghiệt đến đâu, chỉ cần có bàn tay cần cù và tư duy đổi mới, mảnh đất cằn cỗi cũng sẽ nở hoa, mang lại quả ngọt cho người lao động./.
Thái Thơm
