“Trầm hương” sản phẩm không thể thiếu trong mỗi dịp Tết đến Xuân về
Cứ vào mỗi dịp Tết đến Xuân về, về với làng “trầm hương” xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh lại thấy không khí lao động khẩn trương, nhộn nhịp và mùi trầm hương lan toả khắp làng.
Xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh không chỉ được biết đến với sản phẩm nổi tiếng là cây bưởi Phúc Trạch. Nơi đây còn được nhiều người biết đến với cây gió trầm, loại cây đã được trồng, khai thác, chế biến lâu đời của địa phương, đã phát triển mạnh vào khoảng 20 năm trở lại đây, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân trong vùng.
Đi về xã Phúc Trạch dọc theo đường 15A không khó để bắt gặp những vườn cây gió trầm xanh mát, thẳng tắp. Những vườn gió trầm với nhiều độ tuổi khác nhau, có những cây từ 5- 7 tuổi đến những cây có tuổi thọ 3 đến 4 thế kỷ. Trong mỗi vườn của các hộ gia đình ở Phúc Trạch, dù ít hay nhiều thì đều có cây gió trầm.
Với nhiều chính sách khuyến khích trong đầu tư phát triển kinh tế, nhất là đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật từ khâu trồng, chăm sóc, tạo trầm, đến chế biến sâu các sản phẩm đã góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân trồng trầm nơi đây. Trước đây hầu hết các hộ dân ở Phúc Trạch trồng cây gió trầm chỉ để bán thô cho thương lái, cây trồng phải nhiều năm mới cho thu hoạch, nhu cầu của người tiêu dùng cũng chưa nhiều nên hiệu quả kinh tế mang lại không được cao. Nhận thấy được tiềm năng của cây gió trầm và các sản phẩm tạo ra từ cây gió trầm cũng như nhu cầu của người tiêu dùng nên đã có nhiều hộ dân tại xã mạnh dạn đầu tư các nhà xưởng để tạo ra các sản phẩm từ cây trầm và tạo chuỗi giá trị trong sản xuất nhằm nâng cao giá trị, hiệu quả kinh tế từ cây gió trầm. Anh Nguyễn Chí Thành xã Phúc Trạch, huyện Hương Khê là một trong những người mạnh dạn mở xưởng chế tác các sản phẩm từ cây gió trầm (Cơ sở sản xuất trầm hương Đinh Gia, xã Phúc Trạch) tại địa phương sản xuất các sản phẩm như trầm hương, trầm nụ, trầm miếng đồ thủ công mỹ nghệ,… Từ chỗ bước đầu mỗi năm chỉ sản xuất 6 nghìn thẻ hương thì nay cơ sở đã sản xuất được 400 nghìn thẻ hương. Đến nay, sản phẩm trầm hương của anh được công nhận sản phẩm Ocop 3 sao bán ra thị trường trong và ngoài tỉnh mỗi năm mang lại thu nhập từ 600 – 800 triệu đồng. Thời điểm này, cơ sở anh Thành cũng như các cơ sở khác luôn tất bật sản xuất, chuẩn bị hàng hóa phục vụ nhu cầu của khách hàng dịp tết Bính Ngọ 2026.
Nhiều mặt hàng khác nhau từ cây gió trầm được người dân sản xuất nhằm phục vụ thị trường tết Nguyên đán.
Tại xã Phúc Trạch hiện nay đã có tới bốn cơ sở sản xuất các sản phẩm từ cây gió trầm, các cơ sở đã mạnh dạn đầu tư thiết bị nhằm chế biến sâu các sản phẩm mang lại hiệu quả kinh tế cao vượt trội giải quyết việc làm cho nhiều lao động nông thôn. Các sản phẩm làm từ gió trầm ngày càng được người tiêu dùng biết đến và sử dụng hàng ngày nên hiện người dân trong xã đã mở rộng diện tích trồng. Đến nay toàn xã Phúc Trạch có trên 350ha cây gió trầm mang lại thu nhập gần 100 tỷ đồng mỗi năm cho người dân. Với những hiệu quả mang lại từ cây gió trầm, địa phương đã có nhiều chính sách khuyến khích người dân mở rộng diện tích trồng và đầu tư mở rộng sản xuất các sản phẩm từ cây gió trầm để tạo nên chuỗi giá trị từ cây gió trầm từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất từ cây gió trầm tại địa phương.
Làng nghề trầm hương Phúc Trạch không chỉ nổi tiếng với truyền thống trồng và chế tác trầm hương, mà còn là hình mẫu kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo tồn giá trị văn hóa. Về xã Phúc Trạch trong những ngày cuối năm này, dọc từ đầu làng đến cuối làng, đâu đâu cũng ngửi thấy mùi hương trầm phảng phất trong gió. Hương trầm của Phúc Trạch có mùi thơm dịu nhẹ, không gắt nồng. Khác với các sản phẩm hương khác, hương trầm của Phúc Trạch còn có thành phần là trầm hương của cây gió trầm. Nhiều khách hàng vốn đã yêu thích thứ hương trầm miền sơn cước này đến dịp Tết lại tìm về đây lấy hàng.
Những ngày này tại cơ sở sản xuất kinh doanh Trầm hương Thọ Nga (xóm 8, xã Phúc Trạch) huy động tối đa nhân lực cho việc làm hương. Ở bất cứ công đoạn nào thì người làm hương đều rất cẩn trọng, tỉ mỉ để sản phẩm đạt chất lượng. Hương phải thơm, cháy đều và cháy hết. Do lượng hàng làm gấp đôi, gấp 3 ngày thường nên nhiều thời điểm công nhân phải làm xuyên trưa và làm thêm tối để kịp các đơn hàng
Chị Võ Thị Nga – Chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh trầm hương Thọ Nga cho hay: “Cây gió trầm tại địa phương thường từ lâu nay chỉ trồng và bán cho thương lái trong nam ngoài bắc vào mua, một cây chỉ bán với giá khoảng từ 15-30 triệu đồng. Để tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu và tạo công ăn việc làm cho nhiều người dân địa phương tôi đã mở xưởng chế biến các sản phẩm từ cây gió trầm từ đó tăng thêm thu nhập cao hơn là bán cây cho thương lái”.

Thời tiết nắng ráo tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở sản xuất hoàn thiện sản phẩm hương trầm
Một nén hương đảm bảo vừa thơm vừa đạt tiêu chuẩn ngoài nguyên liệu chính là cây gió trầm có tại địa phương thì đòi hỏi nhiều nguyên liệu khác và phải trải qua các công đoạn khác rất công phu. Tuy vất vả nhưng người làm hương lại rất phấn khởi vì có việc làm và sản phẩm làm ra được người tiêu dùng ưa chuộng. Việc làm hương và các sản phẩm khác từ cây gió trầm đã nâng cao hiệu quả kinh tế của cây gió trầm và tạo thêm nhiều lao động cho lao động tại địa phương, góp phần xây dựng nông thôn mới. Cây gió trầm ở đây được đánh giá có chất lượng, vì vậy, khi dùng làm nguyên liệu sản xuất hương, tạo nên sản phẩm đặc trưng riêng của địa phương, được người tiêu dùng ưa chuộng.
Khai thác thế mạnh của địa phương về cây gió trầm để sản xuất hương là hướng đi đúng, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động, xây dựng nông thôn mới, đưa xã Phúc Trạch ngày càng phát triển./.
Thái Thơm