Tận dụng lợi thế đất đai và kinh nghiệm sản xuất lâu đời, người dân xã Đồng Tiến đã hình thành thói quen canh tác linh hoạt theo mùa vụ, đặc biệt là trên vùng đất cát thôn Bắc Văn. Nhờ chủ động luân canh cây trồng phù hợp từng thời điểm trong năm, vùng sản xuất rau màu nơi đây không chỉ duy trì hiệu quả ổn định mà còn từng bước nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích.
Đồng Tiến hiện có khoảng 266 ha diện tích trồng rau, trong đó 26 ha vùng sản xuất tập trung, hơn 7.000 m² nhà màng và phần lớn diện tích còn lại nằm rải rác tại các vườn hộ. Rau màu nhiều năm qua đã trở thành ngành sản xuất chủ lực, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Tại thôn Bắc Văn, vùng sản xuất rau củ quả tập trung trên cát với diện tích 13,5 ha được đưa vào khai thác từ năm 2014. Từ một vùng đất khô cằn, người dân đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xây dựng mô hình sản xuất theo hướng luân canh, tận dụng tối đa lợi thế mùa vụ.
Hiện nay, khu sản xuất có 3 tổ hợp tác gồm THT Đại Viết, THT Đồng Tâm, THT rau củ quả Bắc Văn và 2 hợp tác xã là HTX Hằng Bảy, HTX Thắng Lợi, với 38 hộ dân tham gia. Việc liên kết sản xuất không chỉ giúp nâng cao hiệu quả mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận kỹ thuật, tổ chức sản xuất bài bản hơn.
Ngay từ thời điểm trước Tết Nguyên đán, toàn bộ diện tích vùng cát được người dân tập trung trồng các loại rau ngắn ngày như rau cải, củ cải trắng… nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng tăng cao của thị trường. Đây được xem là vụ sản xuất mang lại nguồn thu khá ổn định, giúp người dân “gối đầu” cho các vụ tiếp theo.
Người dân xã Đồng Tiến chăm sóc rau vụ đông phục vụ thị trường Tết Nguyên đán, nâng cao hiệu quả sản xuất trên vùng đất cát.
Sau Tết, người dân nhanh chóng cải tạo đất, chuyển sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn như cà rốt, khoai lang, bầu sáp, dưa các loại… Sự linh hoạt trong bố trí mùa vụ giúp đất được nghỉ, hạn chế sâu bệnh, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Chị Phạm Thị Lam – một hộ dân trồng cà rốt tại đây cho biết: “Mỗi thời điểm trong năm chúng tôi lựa chọn cây trồng khác nhau cho phù hợp. Trước Tết thì tập trung trồng rau ngắn ngày, còn sau Tết chuyển sang cà rốt, khoai lang. Nhờ luân canh hợp lý nên đất tơi xốp hơn, cây phát triển tốt, ít sâu bệnh, hiệu quả kinh tế cũng cao hơn”.
Nhờ áp dụng mô hình sản xuất luân canh, đa dạng cây trồng, vùng rau Bắc Văn duy trì sản xuất 3 vụ/năm, gồm rau ngắn ngày phục vụ Tết và các vụ củ, quả sau đó. Bình quân mỗi sào cho thu nhập khoảng 20 triệu đồng, tương đương gần 400 triệu đồng/ha; mỗi hộ tham gia đạt mức thu nhập khoảng 126 triệu đồng/năm.
Khoai lang được trồng trên vùng đất cát xã Đồng Tiến sinh trưởng tốt, góp phần đa dạng hóa cây trồng và nâng cao thu nhập cho người dân.
Không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, phương thức sản xuất theo mùa vụ, luân canh còn giúp người dân thay đổi tập quán canh tác, từng bước tiếp cận quy trình sản xuất an toàn, bền vững. Các tổ hợp tác, hợp tác xã đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng sản xuất, hỗ trợ kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Theo chị Lê Kim Dung – chuyên viên Phòng Kinh tế xã Đồng Tiến, việc tổ chức sản xuất theo hướng luân canh, bám sát nhu cầu thị trường đã giúp vùng đất cát Bắc Văn phát huy hiệu quả rõ rệt. “Địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ các tổ chức sản xuất nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh liên kết tiêu thụ để nâng cao giá trị sản phẩm”, chị Dung cho biết.
Người dân và cán bộ địa phương tham quan, trải nghiệm, đánh giá hiệu quả mô hình trồng cà rốt tại vùng sản xuất rau củ quả tập trung trên cát thôn Bắc Văn.
Từ thực tiễn tại Bắc Văn cho thấy, việc chủ động sản xuất theo mùa vụ, linh hoạt luân canh cây trồng không chỉ giúp “đánh thức” tiềm năng vùng cát mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân Đồng Tiến trong thời gian tới./.
Hoàng Anh Thơ
