Trong những năm qua, thực hiện các Chiến lược, Chương trình hành động Quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Trung ương, ngành Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã kịp thời tham mưu triển khai thực hiện có hiệu quả các nội dung, nhiệm vụ trên các lĩnh vực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng của ngành, bảo vệ môi trường, tăng cường khả năng chống chịu, thích ứng với BĐKH, thiên tai.
Trên cơ sở Quyết định số 1658/QĐ-TTg ngày 01/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quyết định số 882/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 – 2030 và Kế hoạch số 778/KH-UBND ngày 02/4/2024 của UBND tỉnh về Ban hành Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh tỉnh Hà Tĩnh đến năm 2030, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kịp thời tuyên truyền, phổ biến, triển khai các nội dung của Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030 của Thủ tướng Chính phủ, Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh tỉnh Hà Tĩnh đến năm 2030; kịp thời tham mưu UBND tỉnh xây dựng và triển khai thực hiện Đề án Phát triển nông nghiệp hữu cơ tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2024-2030, tham mưu ban hành kế hoạch, triển khai thực hiện các đề án trên các lĩnh vực thuộc ngành. Tiếp tục chỉ đạo, thực hiện có hiệu quả cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; triển khai các cơ chế, chính sách khuyến khích ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật về giống, kỹ thuật canh tác nhằm nâng cao giá trị sản xuất góp phần giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động, lồng ghép các chương trình, chính sách xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng các quy trình thực hành sản xuất tốt, đảm bảo an toàn thực phẩm (VietGAP, GlobalGAP,…) gắn với định hướng tăng trưởng xanh. Năm 2025, đã chỉ đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp với các địa phương xây dựng và nhân rộng nhiều mô hình sản xuất, ứng dụng chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật (Mô hình quản lý dịch hại tổng hợp trên cây chè gắn với cấp mã vùng trồng; Mô hình chăn nuôi lợn thịt theo hướng tuần hoàn; Mô hình khắc phục tình trạng suy thoái cam Khe Mây, Cam bù; Mô hình sản xuất bưởi theo tiêu chuẩn hữu cơ, nuôi cá chim vây vàng đạt tiêu chuẩn VietGAP, liên kết tiêu thụ sản phẩm; Nuôi lươn không bùn đảm bảo an toàn thực phẩm…) từng bước thay đổi nhận thức, tập quán, phương thức canh tác của người sản xuất. Tập trung chỉ đạo xây dựng, nhân rộng các mô hình liên kết sản xuất theo hướng an toàn, hữu cơ với các doanh nghiệp; mở rộng diện tích sản xuất dứa với Công ty Đồng Giao, đến nay diện tích dứa sơ bộ đạt 375,04 ha. Sản xuất VietGAP đến nay, diện tích còn hiệu lực 535 ha/35 cơ sở (cam, bưởi 45,2 ha/5 cơ sở; vườn ăn quả hỗn hợp 9,76 ha/1 cơ sở; Rau 4,18 ha /2 cơ sở; Lúa 336 ha/19cơ sở; Chè 80,6 ha/4 cơ sở, Sen 28 ha/1 cơ sở, lạc 25,9 ha/3 cơ sở). Tổng diện tích được cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ trồng trọt theo TCVN 11041-2:2017 là 94,52 ha/17 cơ sở, tuy nhiên hiện nay diện tích còn hiệu lực là 12 ha/3 cơ sở (Cây lúa 5 ha, Cây bưởi 4 ha, cây cam 3 ha); 67 mô hình chăn nuôi theo quy trình hữu cơ, ứng dụng công nghệ vi sinh để môi trường trong chăn nuôi và tái chế thành phân bón phục vụ trồng trọt, hình thành một số mô hình sản xuất kết hợp thuỷ sản – cây trồng hữu cơ với diện tích 156,13 ha.
Mô hình sản xuất bưởi theo tiêu chuẩn hữu cơ tại xã Phúc Trạch
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chuyển giao, ứng dụng thành công nhiều tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất, bảo quản, chế biến, góp phần tăng năng suất, chất lượng, thay đổi tập quán canh tác và nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong lĩnh vực trồng trọt, đã ứng dụng rộng rãi các giống cây trồng có năng suất cao, chất lượng tốt và có khả năng chống chịu sâu bệnh: giống lúa Bắc Thịnh, Hà Phát 3, HG12…; giống lạc L20, L23, L27…; giống ngô nếp HN68, HN88,…, giống đậu xanh chịu hạn 12ĐX02; giống cam chín sớm CS1, cam chín muộn V2, cam lòng vàng, quýt Phủ Quỳ… Ứng dụng giải pháp tưới tiết kiệm theo công nghệ của Israel (Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn Vingroup hỗ trợ sản xuất và lắp đặt hệ thống tưới tiên tiến trên cây ăn quả cho 86 hộ với tổng diện tích 120,7 ha trên địa bàn 3 xã Hương Sơn, Hương Khê và Vũ Quang, bước đầu hệ thống tưới kết hợp bón phân phát huy hiệu quả, góp phần giải quyết khó khăn về nước tưới); sản xuất rau, hoa các loại, dưa lưới trong nhà màng, nhà lưới diện tích 196.776 m2 trên 283 cơ sở.
Đối với lĩnh vực Lâm nghiệp, đã áp dụng quy trình, kỹ thuật trồng rừng thâm canh, trồng rừng gỗ lớn, làm giàu rừng, góp phần tăng nhanh năng suất, chất lượng rừng trồng; đổi mới công nghệ các cơ sở chế biến tạo động lực cho đầu tư phát triển các vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng tập trung; đã hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn các đơn vị sản xuất giống cây trồng lâm nghiệp trên địa bàn thực hiện sản xuất cây giống lâm nghiệp chất lượng, ứng dụng công nghệ sản xuất hom để sản xuất giống các loài Keo lai phục vụ trồng rừng trên địa bàn, tiếp tục ứng dụng hiệu quả camera giám sát, cảnh báo cháy rừng trên địa bàn và phối hợp tích hợp vào Hệ thống Giám sát và Điều hành thông minh của tỉnh (IOC) để cung cấp thông tin kịp thời phục vụ công tác giám sát, chỉ đạo, điều hành,…
Điểm nhấn của Ngành trong thực hiện các nhiệm vụ về tăng trưởng xanh là đưa các giải pháp về Hệ sinh thái nông lâm nghiệp hấp thụ, lưu giữ các-bon; Quản lý, bảo vệ rừng, phục hồi rừng tự nhiên; trồng, tái trồng rừng, kinh tế lâm nghiệp bền vững; xã hội hóa đầu tư phát triển rừng. Thực hiện Quyết định số 2990/QĐ-UBND ngày 28/11/2025 của UBND tỉnh về việc ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Đề án Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050. Vụ Xuân 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các địa phương phối hợp với các doanh nghiệp triển khai xây dựng mô hình sản xuất lúa áp dụng mạ khay, máy cấy kết hợp với điều tiết nước ngập khô xen kẻ với diện tích 150 ha; Viện Khoa học kỹ thuật Bắc Trung bộ phối hợp Công ty TNHH Green Carbon Japan Việt Nam triển khai mô hình sản xuất lúa áp dụng biện pháp tưới ngập khô xen kẽ tại 15 xã với tổng diện tích 4.000 ha. Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã và đang chỉ đạo, hướng dẫn triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ, phát triển bền vững rừng phòng hộ, đặc dụng hiện có; thực hiện có hiệu quả việc phục hồi, trồng mới các diện tích rừng ngập mặn, rừng phòng hộ ven biển, rừng phòng hộ đầu nguồn; khai thác hiệu quả các giá trị về bảo tồn đa dạng sinh học, các loại hình dịch vụ du lịch sinh thái. Triển khai các giải pháp phục hồi và nâng cao chất lượng rừng tự nhiên, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ bằng nhiều loài cây bản địa có cấu trúc đa tầng, đa loài, nâng cao khả năng bảo tồn hệ sinh thái rừng thông qua kinh phí từ các nguồn Chương trình phát triển lâm nghiệp, Dự án Hiện đại hóa ngành lâm nghiệp (FMCR), Nghị quyết số 51/2021/NQ-HĐND của HĐND tỉnh….
Hà Tĩnh đẩy mạnh các mô hình sản xuất lúa giảm phát thải trong vụ Xuân 2026
Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh đã triển khai thực hiện các giải pháp đa dụng hệ sinh thái rừng gắn triển khai thực hiện giải pháp “bom hạt giống”; theo đó 08/08 đơn vị chủ rừng đã xây dựng kế hoạch triển khai trên khoảng 200 ha bằng cách “bom hạt giống” bằng các loài cây bản địa, và loại hạt cây ăn quả như: Mít, vải, nhãn, xoài, chôm chôm, bưởi, cam…, hạt chè, gió trầm để góp phần đẩy nhanh tiến độ tái sinh rừng, làm giàu rừng gắn với đa dạng hóa sinh học bền vững. Tiếp tục thực hiện có hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh, từ 2024-2025 thu tiền DVMTR trên 22,2 tỷ, trong đó đã chi cho các đơn vị chủ rừng khoảng trên 19,1 tỷ đồng để tái đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng; thực hiện thí điểm chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và quản lý tài chính thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ (ERPA) theo Nghị định 107/2022/NĐ-CP ngày 28/12/2023 của Chính phủ, trong giai đoạn 2023 -2025 đã chuyển nhượng 1.832.291 tấn CO2 thu về 173,09 tỷ đồng. Tiếp tục triển khai thực hiện quản lý rừng bền vững trên địa bàn tỉnh.
Với những kết quả tích cực của Ngành Nông nghiệp và Môi trường về tăng trưởng xanh trong những năm qua như đã nêu trên sẽ tiếp tục là tiền đề, tạo đà thúc đẩy, tập trung phát triển nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; góp phần tạo đà cho tăng trưởng của ngành; quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới theo hướng văn minh, hiện đại, gắn phát triển nông thôn với đô thị hóa, tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn Hà Tĩnh toàn diện, bền vững./.
Văn Thắng
