Trong bối cảnh nhiều loại cây trồng truyền thống cho hiệu quả kinh tế chưa cao, việc tìm kiếm hướng đi mới, phù hợp với nhu cầu thị trường đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với sản xuất nông nghiệp ở nhiều địa phương. Tại xã Toàn Lưu (Hà Tĩnh), mô hình trồng ớt “siêu cay” Habanero – giống ớt có nguồn gốc từ Mexico – đang bước đầu cho thấy tín hiệu tích cực, mở ra triển vọng đa dạng hóa cây trồng, nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích.
Trên cánh đồng trước đây chủ yếu canh tác lúa và dưa hấu, HTX Nông nghiệp Phú Hà (Xã Toàn Lưu, tỉnh Hà Tỉnh) đã mạnh dạn chuyển đổi, đưa vào trồng thử nghiệm 10.000 cây ớt Habanero trên diện tích 0,7 ha từ tháng 2/2026. Đây là giống ớt nổi tiếng với độ cay cao, được sử dụng rộng rãi trong ngành chế biến thực phẩm và sản xuất gia vị. Việc lựa chọn giống cây mới không chỉ xuất phát từ yếu tố kỹ thuật mà còn dựa trên định hướng gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ.
Qua hơn 2 tháng chăm sóc, vườn ớt phát triển đồng đều, sinh trưởng tốt.
Ngay từ khi triển khai trồng thử nghiệm đã có sự liên kết với Công ty Trí Việt Phát (TP. Hồ Chí Minh) trong việc hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, người sản xuất giảm bớt nỗi lo đầu ra – một trong những rào cản lớn trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiện nay.
Qua hơn 2 tháng chăm sóc, vườn ớt phát triển đồng đều, sinh trưởng tốt. Cây cao trung bình 40–60 cm, thân cứng, tán rộng, lá xanh dày; nhiều diện tích đã ra hoa và đậu quả non. Những kết quả ban đầu cho thấy giống ớt này khá phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại địa phương.
Theo ông Nguyễn Phi Thìn – Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Hà: Để đảm bảo hiệu quả, HTX đã tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ khâu làm đất, ươm giống đến chăm sóc. Đồng thời, các thành viên cũng chủ động theo dõi tình hình sâu bệnh, đặc biệt là sâu đục quả và bệnh thán thư – những đối tượng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng sản phẩm.
Không chỉ dừng lại ở việc trồng thử nghiệm, HTX còn tổ chức sản xuất theo hướng bài bản với các biện pháp như phủ bạt giữ ẩm, dựng cọc chống đổ, bón phân cân đối và kiểm tra đồng ruộng thường xuyên. Đây là những yếu tố quan trọng giúp cây sinh trưởng ổn định, hạn chế rủi ro trong quá trình canh tác.
Theo tính toán, sau khoảng 3 tuần nữa, diện tích ớt sẽ bắt đầu cho thu hoạch, kéo dài trong 2,5–3 tháng. Năng suất dự kiến đạt 1,5–2 kg/cây, tổng sản lượng khoảng 10 tấn. Với mức giá thu mua khoảng 200.000 đồng/kg theo hợp đồng liên kết, doanh thu có thể đạt khoảng 2 tỷ đồng; sau khi trừ chi phí, lợi nhuận ước gần 1,5 tỷ đồng. Đây là con số cho thấy tiềm năng lớn của mô hình nếu được tổ chức sản xuất ổn định.
Sau khoảng 3 tuần nữa, diện tích ớt sẽ bắt đầu cho thu hoạch, kéo dài trong 2,5–3 tháng
Nhằm duy trì nguồn cung và nâng cao hiệu quả, HTX Nông nghiệp Phú Hà đang tiếp tục triển khai trồng gối vụ trên diện tích 3.500 m². Cách làm này không chỉ giúp kéo dài thời gian thu hoạch mà còn góp phần ổn định đầu ra, từng bước hình thành chuỗi sản xuất liên tục.
Đánh giá về mô hình, đại diện phòng Kinh tế xã Toàn Lưu cho biết, đây là lần đầu tiên giống ớt Habanero được đưa vào trồng tại địa phương. Kết quả bước đầu cho thấy cây phát triển tốt, phù hợp với điều kiện tự nhiên, mở ra thêm lựa chọn cho nông dân trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
Từ một mô hình thử nghiệm, ớt “siêu cay” Habanero đang dần khẳng định khả năng thích nghi và giá trị kinh tế trên đồng đất Toàn Lưu. Nếu tiếp tục được hoàn thiện về kỹ thuật, mở rộng liên kết tiêu thụ, đây có thể trở thành hướng sản xuất mới, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, bền vững trong thời gian tới.
Hoàng Anh Thơ
