Từ chủ trương xây dựng nông thôn mới, gia đình chị Phùng Thị Hồng (thôn Hoa Đình, xã Đức Quang, tỉnh Hà tĩnh) đã biến 1.200m2 vườn tạp thành một “hệ sinh thái” nông sản trù phú. Không chỉ là màu xanh của bầu bí, mướp, trĩu dàn và rau các loại,… khu vườn ấy còn là minh chứng cho việc nông dân thời đại mới làm chủ khoa học kỹ thuật để nâng cao thu nhập hộ và làm đẹp quê hương.
Về thôn Hoa Đình không khó để tìm đến nhà chị Phùng Thị Hồng. Khu vườn mẫu của gia đình chị từ lâu đã trở thành địa chỉ tham quan quen thuộc của bà con trong xã. Với diện tích 1.200m2, trước đây vốn chỉ trồng vài cây ăn quả địa phương và rau màu nhỏ lẻ, nhằm phục vụ trong gia đình. Nhưng kể từ khi bắt tay vào xây dựng vườn mẫu, chị Hồng đã “thay áo mới” cho mảnh vườn này.
Chị Hồng tâm sự: “Làm vườn mẫu không đơn thuần là dọn cỏ hay trồng cây cho đẹp, mà phải tính toán sao cho đất không nghỉ, cây không phụ công người”. Trên cơ sở đó, chị đã quy hoạch khoa học: khu vực giàn leo chiếm 2/3 diện tích để tận dụng không gian trên cao, trồng những cây leo có giá trị kinh tế, phần dưới mặt đất được xen canh các loại rau ngắn ngày, tạo nên một tầng sinh thái đa dạng và khép kín.

Chị Phùng Thị Hồng phấn khởi thu hoạch sản phẩm
Điều khiến vườn mẫu của chị Hồng khác biệt chính là việc áp dụng triệt để các biện pháp kỹ thuật vào sản xuất. Thay vì canh tác theo thói quen “nhờ trời”, chị đã đưa khoa học vào từng khâu chăm sóc: Từ thiết kế giàn leo “bền vững”, toàn bộ hệ thống giàn cho bầu, bí, mướp được thiết kế giàn bằng sắt kết hợp cột bê tông kiên cố. Cách làm này không chỉ giúp cây chống chịu được gió, mưa, dàn sử dụng được lâu dài đỡ tốn chi phí và đồng thời còn tạo độ thông thoáng tối đa, giúp ánh sáng phân bổ đều, giảm thiểu tình trạng nấm mốc gây thối quả. Trong sản xuất chị ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ và thường xuyên dọn vệ sinh vườn để tạo độ thông thoáng cũng như sạch cỏ dại nhằm hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng chính. Nhìn dàn mướp trĩu quả xen lẫn những chai nhựa chứa bả dẫn dụ ruồi vàng treo khắp vườn. Đây là kỹ thuật giúp chị bảo vệ quả non mà không cần phun thuốc trừ sâu hóa học, đảm bảo tiêu chuẩn nông sản sạch khi đưa ra thị trường. Bên cạnh đó chị còn sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm, áp dụng biện pháp kỹ thuật bấm ngọn, tỉa cành, lá già đúng thời kỳ để kích thích cây ra nhánh, tăng tỷ lệ đậu quả và kéo dài thời gian khai thác.
Nhờ đầu tư bài bản và nắm vững kỹ thuật, năng suất khu vườn của gia đình chị Hồng luôn đạt mức ấn tượng. Mỗi mùa vụ, những giàn mướp ta thơm ngát, mướp đắng xanh bóng và những quả bầu dài trĩu dàn không chỉ phục vụ nhu cầu của gia đình mà còn phục vụ các hộ trong thôn cũng như các hộ trên địa bàn xã. Thu nhập ổn định từ khu vườn đã giúp gia đình chị nâng cao chất lượng cuộc sống và có khoản tích luỹ đầu tư cho các hạng mục nhằm cũng cố vườn ngày càng đẹp và quy cũ hơn.

Hệ sinh thái vườn với từng cây leo và cây rau ăn lá
Hơn cả giá trị kinh tế, khu vườn mẫu 1.200m2 còn góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn. Giữa không gian làng quê, sắc xanh mát mắt của những giàn leo không chỉ điều hòa không khí mà còn tạo nên một môi trường sống trong lành, đáng sống. Mô hình vườn mẫu của chị Phùng Thị Hồng là minh chứng rõ nét nhất cho thấy sự kết hợp giữa chính sách đúng đắn và sức sáng tạo của người dân. Đây chính là hạt nhân để nhiều hộ dân học tập và làm theo từ đó nhân rộng, hướng tới xây dựng xã nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu.
Chia tay thôn Hoa Đình, hình ảnh chị nông dân Phùng Thị Hồng cần mẫn chăm chút từng nhành mướp, nhành bầu, bí cứ đọng lại mãi. Sắc xanh ấy không chỉ là màu của lá, của quả, mà còn là màu của hy vọng, của sự trù phú trên quê hương xã Đức Quang đang đổi mới từng ngày.
Thái Thơm