Sau gần 3 năm bén rễ trên vùng đất sản xuất hiệu quả chưa cao ở xã Đồng Lộc, mô hình trồng tre Mạnh Tông lấy măng đang bước đầu cho thấy triển vọng về hiệu quả kinh tế cũng như khả năng thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng địa phương. Không chỉ mở ra hướng phát triển cây trồng mới, mô hình còn góp phần tận dụng hiệu quả diện tích đất trước đây bỏ hoang, tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.

Được triển khai từ năm 2022 tại thôn Sơn Bình, xã Thượng Lộc (nay là xã Đồng Lộc), mô hình tre Mạnh Tông với quy mô hơn 2 ha hiện đang được ông Phạm Ngọc Xuân trực tiếp quản lý, chăm sóc và tiếp tục phát triển. Sau gần 3 năm trồng, diện tích tre sinh trưởng khá tốt, đã cho thu hoạch những lứa măng đầu tiên và đang bước vào giai đoạn phát triển ổn định.

Mô hình tre Mạnh Tông tại xã Đồng Lộc sinh trưởng, phát triển tốt sau gần 3 năm trồng

Tre Mạnh Tông là giống tre chuyên lấy măng, có khả năng chịu hạn tốt, ít sâu bệnh và phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương. Ngay từ khi triển khai, diện tích trồng đã được cải tạo, lên luống, đào rãnh thoát nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho cây sinh trưởng. Theo yêu cầu kỹ thuật, các hàng tre được bố trí với khoảng cách phù hợp để đảm bảo độ thông thoáng, giúp cây quang hợp tốt và thúc đẩy quá trình tạo măng.

Măng tre mạnh tông là giống cây trồng chịu hạn, dễ trồng, cho năng suất cao.

Hiện nay, mô hình đang bước vào giai đoạn chăm sóc cây mẹ là chính nhằm tạo nền cho quá trình khai thác ổn định trong những năm tiếp theo. Những cây khỏe, sinh trưởng tốt được giữ lại để nuôi dưỡng, trong khi các cây già, cây yếu được cắt tỉa nhằm tập trung dinh dưỡng cho các măng mới phát triển.

Trong quá trình chăm sóc, ngoài việc làm cỏ và giữ ẩm vào mùa nắng, gia đình sử dụng kết hợp phân chuồng cùng một số loại phân vô cơ để bổ sung dinh dưỡng cho cây. Sau mỗi đợt măng mọc, các bụi tre được vệ sinh, tỉa bớt thân già để tạo độ thông thoáng và kích thích cây tiếp tục cho măng.

Theo đánh giá bước đầu, tre Mạnh Tông khá phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại địa phương. Cây sinh trưởng khỏe, tỷ lệ sống cao và bắt đầu cho những lứa măng đầu tiên. Bình quân mỗi búp măng hiện đạt trọng lượng khoảng 4 – 5 kg. Khi bước vào giai đoạn khai thác ổn định, mỗi gốc dự kiến có thể cho khoảng 7 – 8 củ măng/năm.

Măng tre Mạnh Tông có trọng lượng bình quân khoảng 4 – 5 kg/củ

Với quy mô khoảng 1.600 gốc trên diện tích hơn 2 ha, mô hình dự kiến khi khai thác ổn định có thể đạt sản lượng khoảng 45 – 50 tấn măng thương phẩm mỗi năm. Hiện giá bán măng tươi dao động khoảng 10 nghìn đồng/kg vào vụ thuận, thời điểm trái vụ có thể cao hơn. Theo tính toán, mô hình có thể cho doanh thu gần 500 triệu đồng/năm; sau khi trừ chi phí đầu tư, chăm sóc và nhân công, lợi nhuận dự kiến đạt khoảng 250 – 300 triệu đồng/năm.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, tre Mạnh Tông còn được đánh giá là cây trồng có tiềm năng phát triển lâu dài. Nếu chăm sóc tốt, thời gian khai thác có thể kéo dài từ 10 – 15 năm. Ngoài thu hoạch măng thương phẩm, khi cây đủ tuổi còn có thể tách nhánh làm giống, tạo thêm nguồn thu nhập cho người trồng.

Ưu điểm của giống tre này là công chăm sóc không quá lớn, ít sâu bệnh, đầu ra tương đối thuận lợi. Măng tre Mạnh Tông hiện được thị trường ưa chuộng do có vị ngọt, giòn, có thể chế biến thành nhiều sản phẩm như măng tươi, măng chua, măng khô…

Từ hiệu quả bước đầu đạt được, mô hình đang mở ra thêm hướng chuyển đổi cây trồng cho người dân địa phương. Trong bối cảnh nhiều diện tích sản xuất hiệu quả thấp cần được tái cơ cấu, tre Mạnh Tông được xem là loại cây có triển vọng, phù hợp để phát triển theo hướng hàng hóa trong thời gian tới.

Quỳnh Nga