Nắng nóng kéo dài tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi. Người chăn nuôi Hà Tĩnh đang chủ động nhiều giải pháp nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, duy trì hiệu quả sản xuất.
Những ngày đầu hè, nền nhiệt tại Hà Tĩnh liên tục tăng cao, có thời điểm vượt ngưỡng 38 độ C. Thời tiết nắng nóng kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, sản xuất mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe, khả năng sinh trưởng và phát triển của đàn vật nuôi. Trước diễn biến bất lợi của thời tiết, người chăn nuôi trên địa bàn tỉnh đang chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại, đảm bảo đàn vật nuôi phát triển ổn định.
Chủ động làm mát chuồng trại, nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi
Tại thôn Bắc Lĩnh, xã Phúc Trạch, gia đình bà Đinh Thị Nguyệt hiện duy trì đàn lợn nái gồm 5 con. Mặc dù quy mô không lớn nhưng công tác phòng chống nắng nóng luôn được gia đình đặc biệt quan tâm. Theo bà Nguyệt, vào mùa hè, vật nuôi thường giảm ăn, dễ bị stress nhiệt và phát sinh dịch bệnh. Vì vậy, gia đình thường xuyên vệ sinh chuồng trại, phun nước làm mát nền chuồng, bổ sung vitamin, chất điện giải vào khẩu phần ăn và theo dõi sức khỏe đàn lợn hằng ngày.
“Những ngày nắng nóng, tôi tăng cường vệ sinh chuồng nuôi, giữ cho môi trường luôn sạch sẽ, thông thoáng. Đồng thời bổ sung thêm chất điện giải để vật nuôi nâng cao sức đề kháng, hạn chế bệnh tật”, bà Nguyệt chia sẻ.
Người chăn nuôi tăng cường các biện pháp bảo vệ đàn vật nuôi trong mùa nắng nóng
Cùng với đàn lợn, các hộ chăn nuôi gia súc trên địa bàn tỉnh cũng đang triển khai nhiều biện pháp chống nóng nhằm đảm bảo sức khỏe cho vật nuôi.
Tại thôn Khe Giao 1, xã Toàn Lưu, gia đình anh Hoàng Văn Thuận hiện nuôi 15 con bò 3B. Những ngày nắng nóng, ngoài việc chủ động dự trữ nguồn thức ăn xanh và đảm bảo đủ nước uống, gia đình còn thường xuyên vệ sinh chuồng trại, tăng cường che chắn khu vực nuôi nhốt. Đặc biệt, hệ thống phun mưa làm mát được vận hành thường xuyên kết hợp tắm cho đàn bò từ 1 – 2 lần mỗi ngày nhằm giảm nhiệt cơ thể, giúp vật nuôi ăn khỏe và phát triển ổn định.
Anh Hoàng Văn Thuận cho biết: “Bò 3B có khả năng thích nghi khá tốt nhưng khi nhiệt độ quá cao vẫn dễ bị ảnh hưởng. Gia đình phải thường xuyên phun nước làm mát, tắm cho bò và bổ sung thức ăn xanh để đảm bảo sức khỏe cho đàn vật nuôi.”
Không chỉ các vật nuôi truyền thống, nhiều đối tượng nuôi đặc sản cũng đòi hỏi yêu cầu cao về môi trường sống trong mùa hè.
Tại thôn Trung Lạc, xã Thạch Lạc, anh Dương Nguyên Hiệp hiện đang nuôi hơn 200 con dúi, trong đó có 40 cặp dúi sinh sản. Đây là vật nuôi có giá trị kinh tế cao nhưng khá nhạy cảm với nhiệt độ môi trường.
Cần tăng cường thức ăn xanh như rau cỏ tươi, củ quả các loại, vitamin, muối khoáng, chất điện giải… trong khẩu phần ăn của vật nuôi, đảm bảo thường xuyên có đủ nước sạch cho vật nuôi uống
Theo anh Hiệp, để đảm bảo đàn dúi phát triển tốt, hệ thống chuồng nuôi luôn được thiết kế kín đáo, tránh ánh nắng trực tiếp nhưng vẫn đảm bảo độ thông thoáng cần thiết. Bên cạnh đó, nguồn thức ăn như tre, nứa, mía luôn được chuẩn bị đầy đủ nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho vật nuôi.
“Dúi rất sợ nóng. Nếu nhiệt độ chuồng nuôi quá cao sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và sinh sản. Vì vậy, gia đình thường xuyên kiểm tra môi trường chuồng trại để có biện pháp điều chỉnh kịp thời”, anh Hiệp cho biết.
Tăng cường phòng bệnh, bảo vệ đàn gia cầm trước nắng nóng
Nếu như các vật nuôi đặc sản cần môi trường sống ổn định thì gia cầm lại là đối tượng chịu tác động rõ rệt nhất từ thời tiết nắng nóng. Nhiệt độ cao kéo dài có thể khiến gà giảm ăn, chậm lớn, giảm sức đề kháng và làm gia tăng nguy cơ phát sinh dịch bệnh.
Tại thôn Bắc Hòa, xã Yên Hòa, gia đình anh Nguyễn Đình Trứ hiện nuôi khoảng 8.500 con gà thả vườn, trong đó có nhiều lứa đang chuẩn bị xuất bán.
Để hạn chế ảnh hưởng của nắng nóng, gia đình đã đầu tư hệ thống quạt thông gió kết hợp phun sương làm mát nhằm giảm nhiệt độ trong khu vực chăn nuôi. Bên cạnh đó, vitamin và chất điện giải được bổ sung thường xuyên vào nước uống, thời gian cho ăn được điều chỉnh vào sáng sớm hoặc chiều mát để tăng khả năng hấp thụ thức ăn của đàn gà. Điểm đặc biệt tại trang trại là việc tận dụng diện tích vườn rộng để trồng nhiều loại cây xanh tạo bóng mát cho đàn gà. Trong đó, cây mật gấu được trồng với diện tích khá lớn, vừa giúp giảm nhiệt độ môi trường vừa được sử dụng làm thức ăn bổ sung cho vật nuôi.
Anh Nguyễn Đình Trứ cho biết: “Hệ thống quạt và phun sương được vận hành liên tục vào những ngày nắng nóng. Ngoài ra, đàn gà còn được thả dưới các tán cây xanh để giảm nhiệt. Cây mật gấu vừa tạo bóng mát vừa là nguồn thức ăn tốt giúp đàn gà tăng sức đề kháng.”
Không riêng gia đình anh Trứ, thôn Bắc Hòa hiện có hơn 85 hộ nuôi gà thả vườn với tổng đàn gần 40.000 con. Trước diễn biến thời tiết bất lợi, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp chống nóng, vệ sinh tiêu độc khử trùng và phòng chống dịch bệnh.
Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, mùa hè năm 2026 nhiệt độ vẫn duy trì ở mức cao, dự báo ở các tháng 6 – 7 có thể có các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài trên diện rộng. Đây là điều kiện bất lợi làm giảm sức đề kháng, vật nuôi có thể bị chết do cảm nắng, cảm nóng, gây thiệt hại về kinh tế cho sản xuất chăn nuôi. Vì vậy, các địa phương cần thực hiện tuyên truyền, khuyến cáo người chăn nuôi tuyệt đối không chăn thả gia súc vào thời gian nắng nóng trong ngày, nuôi nhốt tại chuồng hoặc tại khu vực có cây xanh, bóng mát, bảo đảm chuồng trại sạch sẽ, thoáng mát, thích hợp với từng đối tượng vật nuôi.
Tăng cường thức ăn xanh như rau cỏ tươi, củ quả các loại, vitamin, muối khoáng, chất điện giải… trong khẩu phần ăn của vật nuôi, đảm bảo thường xuyên có đủ nước sạch cho vật nuôi uống. Theo dõi, giám sát chặt chẽ tình trạng đàn vật nuôi, phát hiện sớm vật nuôi ốm, bị bệnh để cách ly, điều trị, xử lý kịp thời, đặc biệt với các bệnh đường tiêu hoá, hô hấp và các bệnh truyền nhiễm. Tiêm phòng đầy đủ các loại vacxin phòng bệnh theo quy định.
Đối với những trang trại có quy mô lớn, khuyến cáo giảm mật độ chăn nuôi, giãn thời gian các lứa nuôi. Đối với chuồng kín, phải thường xuyên kiểm tra nhiệt độ chuồng, đầu tư máy phát điện tránh trường hợp mất điện, cải tạo chuồng nuôi thông thoáng hoặc sử dụng quạt hút gió để tăng cường đối lưu không khí, giảm nhiệt độ và khí độc trong chuồng…
Theo Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh, tổng đàn vật nuôi toàn tỉnh hiện đạt khoảng 405.000 con lợn, gần 130.000 con bò, gần 47.600 con trâu, trên 52.000 con hươu sao và hơn 10,3 triệu con gia cầm. Để giảm thiểu thiệt hại về kinh tế và các nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong thời điểm nắng nóng kéo dài, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp chăm sóc nhằm đảm bảo an toàn cho đàn vật nuôi./.
Ánh Nguyệt
