Ngày 21/4/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh ban hành Đề án sản xuất trồng trọt vụ Hè Thu năm 2026 (số 416/ĐA-SNNMT) với mục tiêu tổ chức sản xuất chủ động, thích ứng linh hoạt với diễn biến khí hậu, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.

Vụ Hè Thu năm 2025, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã gặp rất nhiều khó khăn do thời tiết cực đoan. Ngay từ đầu vụ, nắng nóng kéo dài đầu vụ kết hợp với mưa lớn, dong lốc làm chậm tiến độ sản xuất. Trong quá trình sinh trưởng, các đối tượng địch hại như sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, … bùng phát, gây hại trên diện rộng, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng. Cuối vụ, Hà Tĩnh chịu ảnh hưởng liên tiếp của các cơn bảo mạnh số 5, 6, 10 và các đợt mưa lớn, gây ngập úng diện rộng, nhiều vùng ngập sâu trong thời gian dài. Những yếu tố này đã khiến năng suất, sản lượng các loại cây trồng giảm mạnh so với kế hoạch đề ra, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người dân. Từ thực tiễn đó, Đề án sản xuất trồng trọt vụ Hè Thu năm 2026 được xây dựng với định hướng xuyên suốt là “chủ động thích ứng, giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả”, đồng thời yêu cầu địa phương phải triển khai sớm, đồng bộ và quyết liệt hơn ngay từ đầu vụ.

Theo nhận định của ngành chuyên môn, vụ hè Thu năm 2026 tiếp tục, sẽ đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Trước hết, chi phí sản xuất ngày càng tăng cao do giá vật tư đầu vào như con giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật,… và các chi phí dịch vụ cơ giới hóa (làm đất, thu hoạch) đều có xu hướng tăng, làm giảm khả năng đầu tư sản xuất của người dân.  Bên cạnh đó, điều kiện thời tiết cũng được dự báo diễn biến phức tạp. Nắng nóng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt. Đặc biệt, theo dự báo của Đài Khí tượng thủy văn Hà Tĩnh từ tháng 6 đến nửa đầu tháng 9/2026 lượng mưa ít, trong khi mực nước tại các hồ chứa lớn không đạt so với dung tích thiết kế và đạt thấp so với cùng kỳ. Do đó, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước, nhất là vùng cao cưỡng, cuối kênh. Không chỉ đối mặt với hạn hán đầu vụ, sản xuất Hè Thu còn tiềm ẩn rủi ro do mưa bão cuối vụ, gây ngập úng đỗ ngã trong giai đoạn thu hoạch. Cùng với đó, các đối tượng dịch hại ngày càng diễn biến phức tạp, không theo quy luật và có thể phát sinh gây hại diện rộng nếu không được kiểm soát tốt.

Trước bối cảnh đó, Đề án đã xác định rõ các chỉ tiêu và giải pháp trọng tâm. Theo kế hoạch, tổng diện tích các loại cây trồng vụ Hè Thu năm 2026 toàn tỉnh đạt hơn 54.300 ha, trong đó diện tích lúa khoảng 45.516 ha, còn lại là các loại cây trồng cạn như ngô, lạc, đậu, rau màu,….

Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, ngành nông nghiệp yêu cầu các địa phương tập trung bố trí cơ cấu cây trồng, cơ cấu giống và thời vụ phù hợp với vùng sinh thái; đồng thời huy động tối đa nguồn lực để tổ chức sản xuất hiệu quả. Đề án nêu rõ giải pháp về sản xuất gồm cơ cấu bộ giống, lịch thời vụ cho lúa, cây trồng cạn, cây ăn quả và cây công nghiệp lâu năm. Điểm đặc biệt lưu ý, đối với cơ cấu giống lúa, theo hướng sử dụng các giống ngắn ngày (dưới 110 ngày), năng suất cao, khả năng chống chịu tốt; đồng thời khuyến khích sử dụng giống xác nhận để nâng cao chất lượng sản xuất. các địa phương hoàn thành gieo cấy lúa trước ngày 05/6 để đảm bảo thu hoạch trước thời điểm mưa bão; đối với cây trồng cạn, các địa phương chủ động bố trí sản xuất phù hợp từng vùng sinh thái, tranh thủ độ ẩm đất để xuống giống sớm, đảm bảo khung thời vụ và giảm thiểu rủi ro do nắng hạn. Việc bố trí thời vụ hợp lý sẽ góp phần hạn chế thiệt hại do thiên tai, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng sinh trưởng, phát triển.

Cùng với đó, giải pháp về kỹ thuật canh tác và duy trì, nhân rộng các mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và áp dụng biện pháp sản xuất trồng trọt giảm phát thải cao được nhấn mạnh. Ngành nông nghiệp chỉ đạo và khuyến cáo người dân áp dụng đồng bộ các giải pháo như tưới ngập khô xen kẽ (AWD), cơ giới hóa trong sản xuất, sử dụng phân bón hợp lý, tăng cường phân hữu cơ và áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Đây là những giải pháp không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào mà còn nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả kinh tế, đồng thời giảm phát thải, bảo vệ môi trường, hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững. Dự kiến, trong vụ Hè Thu năm 2026, toàn tỉnh sẽ tiếp tục duy trì và nhân rộng các mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật (Áp dụng mạ khay máy cấy; cơ giới hóa từ khâu làm đất, bón phân, phun thuốc BVTV, thu hoạch; tưới ngập khô xen kẽ) với diện tích 205 ha, tại 14 xã, phường; góp phần hình thành các vùng sản xuất tập trung, nâng cao giá trị gia tăng cho ngành trồng trọt.

Mô hình lúa áp dụng mạ khay, máy cấy tại phường Trần Phú

Bên cạnh đó, việc phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn gắn với truy xuất nguồn gốc, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm tiếp tục được chú trọng. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị nông sản và đảm bảo đầu ra ổn định cho người dân.

Công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực nông nghiệp cũng được tăng cường. Việc kiểm soát chất lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật được thực hiện chặt chẽ nhằm đảm bảo nguồn vật tư phục vụ sản xuất. Đồng thời, hệ thống thủy lợi được rà soát, điều tiết hợp lý, chủ động các phương án chống hạn, đảm bảo nguồn nước tưới. Công tác dự tính, dự báo sâu bệnh được triển khai sát sao, giúp phát hiện sớm và hướng dẫn phòng trừ kịp thời, hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người sản xuất.

Ngoài ra, Đề án cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục thực hiện tích tụ ruộng đất, cải tạo và nâng cao chất lượng đất trồng; đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Ngày 23/4/2025, Hà Tĩnh đã tổ chức hội nghị trực tuyến triển khai Đề án sản xuất và phòng, chống hạn vụ Hè Thu năm 2026. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành và Phó Giám đốc Sở NN&MT Nguyễn Thanh Hải chủ trì hội nghị. Cùng dự có Giám đốc Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật vùng khu IV (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) Nguyễn Tuấn Lộc và đại diện lãnh đạo các sở ban, ngành. Hội nghị được kết nối trực tuyến từ điểm cầu cấp tỉnh đến 69 điểm cầu xã, phường.

Hội nghị trực tuyến triển khai Đề án sản xuất và phòng, chống hạn vụ Hè Thu năm 2026

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và địa phương, cùng với tinh thần chủ động của người dân, vụ Hè Thu năm 2026 tại Hà Tĩnh được kỳ vọng sẽ đạt kết quả tích cực, góp phần ổn định sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước xây dựng nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu./.

Hà Trang