Sau khi hoàn thành thu hoạch lúa vụ xuân 2026, nhiều địa phương ở Hà Tĩnh đang tập trung nhân lực, máy móc làm đất, vệ sinh đồng ruộng và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để bước vào sản xuất vụ hè thu. Trước dự báo thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, các địa phương đều đặt mục tiêu hoàn thành gieo cấy trong khung thời vụ nhằm hạn chế rủi ro do mưa lũ cuối vụ.
Vụ hè thu năm 2026, xã Trường Lưu phấn đấu gieo cấy 1.580 ha lúa. Các giống chủ lực được bố trí gồm Nếp 98, Nếp 87, Nếp 97, Bắc Thịnh, BT09… Theo kế hoạch, mỗi thôn cơ cấu không quá 3 giống nhằm thuận lợi trong chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành gieo cấy trước ngày 1/6 và thu hoạch trước ngày 10/9.
Người dân tranh thủ làm đất ngay sau thu hoạch lúa xuân để kịp xuống giống vụ hè thu.
Ngay sau khi kết thúc thu hoạch vụ xuân, các thôn trên địa bàn đã chủ động hợp đồng máy làm đất, triển khai cày bừa cuốn chiếu theo từng xứ đồng. Tại các thôn Kim Thịnh, Phúc Yên, Trà Liên, Văn Minh…, người dân đồng loạt ra đồng vệ sinh đồng ruộng, khơi thông dòng chảy và chuẩn bị vật tư phục vụ sản xuất.
Gia đình bà Nguyễn Thị Nhung ở thôn Tân Tiến vụ này gieo cấy gần 1 mẫu lúa. Những ngày qua, gia đình tập trung dọn rơm rạ, bơm nước vào ruộng và thuê máy làm đất để kịp xuống giống Nếp 98.
“Nếu chậm thời vụ sẽ rất dễ gặp bất lợi vào cuối vụ, nhất là mưa bão và sâu bệnh. Gia đình đang tranh thủ làm đất sớm để hoàn thành gieo cấy trước ngày 30/5”, bà Nhung cho biết.
Tại xã Can Lộc, không khí sản xuất vụ hè thu cũng diễn ra khẩn trương. Trên nhiều cánh đồng ở các thôn Đông Mỹ, Hạ Vàng, Phúc Xuân…, người dân tranh thủ thu hoạch diện tích còn lại, đồng thời vệ sinh đồng ruộng và làm đất ngay sau khi gặt xong. Ông Võ Huy Thước ở xã Can Lộc cho hay: “Sau thu hoạch, gia đình tiến hành cày ải ngay khi ruộng còn đủ nước để tiết kiệm thời gian và chi phí. Làm sớm thì việc gieo cấy cũng thuận lợi hơn”.
Theo ông Nguyễn Thanh Cảnh – Phó Phòng Kinh tế UBND xã Can Lộc, vụ hè thu năm nay địa phương phấn đấu gieo cấy 1.801 ha lúa với các giống chủ lực như Nếp 87, Nếp 98, Hương Bình, Thiên ưu 8, Hana số 7, HG12, Bắc Thịnh, Hà Phát… Mỗi thôn chỉ bố trí tối đa 3 giống để thuận tiện trong chỉ đạo sản xuất đồng loạt.
“Hiện nay, địa phương đang tập trung đẩy nhanh tiến độ thu hoạch diện tích còn lại theo phương châm gặt đến đâu làm đất đến đó. Các hợp tác xã cũng chủ động cung ứng giống, phân bón và vật tư nông nghiệp để bà con triển khai sản xuất đúng lịch thời vụ”, ông Cảnh nói.
Người dân vệ sinh đồng ruộng, chuẩn bị các điều kiện phục vụ sản xuất vụ hè thu 2026.
Để rút ngắn thời gian chuyển vụ, nhiều địa phương huy động tối đa hệ thống máy làm đất phục vụ sản xuất. Những ngày cao điểm, các chủ máy gần như làm việc liên tục ngoài đồng. Anh Nguyễn Viết Hoàn, chủ máy làm đất ở xã Gia Hanh cho biết, thời điểm này nhu cầu làm đất tăng mạnh nên các máy đều hoạt động hết công suất. “Mỗi ngày tôi làm đất cho khoảng 20 – 30 hộ dân. Bà con đều muốn hoàn thành sớm để kịp gieo cấy trong khung thời vụ”, anh Hoàn chia sẻ.
Tại xã Đồng Tiến, đến nay địa phương đã thu hoạch trên 90% diện tích lúa xuân. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, người dân nhanh chóng xuống đồng làm đất, chuẩn bị bước vào sản xuất vụ hè thu. Theo đề án sản xuất vụ hè thu năm 2026, xã Đồng Tiến gieo cấy 755,7 ha lúa với các giống ngắn ngày như PC6, BT09, HN6, Khang dân đột biến, Nếp 98… Cùng với việc làm đất, các thôn xóm đang tập trung sửa chữa hệ thống thủy lợi nội đồng, khơi thông kênh mương để bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.
Người dân cũng chủ động chuẩn bị giống, phân bón, vôi xử lý đất và thuốc bảo vệ thực vật để xuống giống đúng lịch. Việc thu gom rơm rạ, vệ sinh đồng ruộng được triển khai đồng thời nhằm hạn chế nguồn sâu bệnh phát sinh trong vụ mới.
Theo kế hoạch, vụ hè thu 2026 toàn tỉnh Hà Tĩnh sản xuất hơn 45.500 ha lúa, phấn đấu đạt sản lượng trên 230.000 tấn. Tuy nhiên, ngành chuyên môn nhận định vụ sản xuất này tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất lợi như nắng nóng kéo dài, hạn hán cục bộ, mưa lớn cực đoan và sâu bệnh phát sinh khó dự báo.
Để giảm thiểu rủi ro, ngành nông nghiệp khuyến cáo các địa phương bố trí cơ cấu giống ngắn ngày, thời gian sinh trưởng dưới 110 ngày nhằm né tránh thiên tai cuối vụ. Đối với những vùng thấp trũng, thường xuyên bị ảnh hưởng bởi mưa lũ cần ưu tiên các giống dưới 95 ngày. Các giống chủ lực tiếp tục được khuyến cáo sản xuất gồm Nếp 98, Nếp 87, Khang dân đột biến, Khang dân 18, Xuân Mai, BT09, TBR97… Đồng thời, tỉnh tiếp tục nhân rộng các mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật như mạ khay, máy cấy; cơ giới hóa khâu làm đất, phun thuốc, thu hoạch và áp dụng phương pháp tưới ngập – khô xen kẽ nhằm giảm chi phí sản xuất.
Ông Phan Văn Huân – Trưởng phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh cho biết, vụ xuân năm nay kết thúc sớm hơn trung bình nhiều năm nên tạo điều kiện thuận lợi cho triển khai sản xuất hè thu. “Trong thời gian tới, các địa phương cần tiếp tục đôn đốc người dân khẩn trương thu gom rơm rạ, vệ sinh đồng ruộng, làm đất và gieo cấy đúng khung thời vụ. Những vùng thấp trũng cần tranh thủ tối đa thời gian để sản xuất hè thu chạy lụt. Toàn tỉnh phấn đấu hoàn thành gieo cấy trước ngày 5/6 để kết thúc thu hoạch trước ngày 5/9”, ông Huân cho biết./.
Ánh Nguyệt
