Từ những diện tích đất bỏ hoang kém hiệu quả, một hội viên nông dân ở xã Đan Hải (Hà Tĩnh) đã mạnh dạn cải tạo, xây dựng mô hình sản xuất tổng hợp theo hướng hàng hóa, mang lại thu nhập ổn định, đồng thời mở ra hướng đi mới trong khai thác quỹ đất nông nghiệp tại địa phương.
Hưởng ứng phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, ông Phạm Minh Tiến (thôn Hợp Thuận, xã Đan Hải) đã chủ động tìm hướng đi riêng trong phát triển kinh tế. Nhận thấy nhiều diện tích đất nông nghiệp bị bỏ hoang do sản xuất kém hiệu quả, ông mạnh dạn đứng ra vận động các hộ dân cho mượn lại đất để tổ chức sản xuất.

Các loại cây được bố trí linh hoạt theo mùa vụ, tận dụng tối đa quỹ đất và nguồn lao động
Từ những thửa đất manh mún ban đầu, ông Tiến từng bước tích tụ, cải tạo thành khu sản xuất tập trung với diện tích gần 2ha. Quá trình này không chỉ đòi hỏi nguồn vốn mà còn cần nhiều công sức trong cải tạo đất, xây dựng hệ thống tưới tiêu, xử lý cỏ dại và nâng cao độ phì nhiêu của đất.
“Thời gian đầu rất vất vả, đất bị bỏ hoang lâu năm, trở nên chai cứng và cỏ dại mọc nhiều. Nhưng tôi nghĩ nếu không bắt tay cải tạo thì đất vẫn sẽ bị lãng phí, vì vậy tôi quyết tâm làm bằng được”, ông Tiến chia sẻ.
Trên diện tích này, ông lựa chọn hướng sản xuất đa canh, kết hợp nhiều loại cây trồng nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế. Hiện mô hình duy trì khoảng 4.000 gốc dưa hấu, 700 gốc chuối tiêu hồng cùng các loại rau màu ngắn ngày.
Các loại cây được bố trí linh hoạt theo mùa vụ, tận dụng tối đa quỹ đất và nguồn lao động. Trong đó, dưa hấu và chuối là cây trồng chủ lực, mang lại giá trị kinh tế cao; còn rau màu đóng vai trò bổ trợ, tạo nguồn thu thường xuyên.
Không chỉ dừng lại ở việc mở rộng quy mô, ông Tiến đặc biệt chú trọng áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Từ khâu chọn giống, làm đất đến chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đều được thực hiện bài bản, phù hợp với điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng địa phương.
Theo ông Tiến, để sản xuất hiệu quả, nông dân cần thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa: “Phải tính toán ngay từ đầu về đầu ra, lựa chọn cây trồng phù hợp và áp dụng kỹ thuật thì mới có thể duy trì ổn định”.
Bên cạnh đó, ông còn áp dụng biện pháp luân canh cây trồng nhằm cải tạo đất, hạn chế sâu bệnh và giảm chi phí đầu vào. Hệ thống tưới tiêu cũng được đầu tư theo hướng chủ động, giúp cây trồng sinh trưởng tốt trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khô hạn.
Nhờ cách làm bài bản, mô hình luôn duy trì năng suất ổn định, hạn chế rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình, mô hình của ông Tiến còn tạo việc làm thời vụ cho một số lao động địa phương, góp phần tăng thu nhập và ổn định đời sống cho người dân.
Từ mô hình sản xuất tổng hợp, mỗi năm gia đình ông Tiến có nguồn thu nhập ổn định, từng bước nâng cao đời sống. Dù quy mô chưa lớn, nhưng hiệu quả mang lại là minh chứng rõ nét cho hướng đi phù hợp trong khai thác đất nông nghiệp bỏ hoang.

Ở tuổi không còn trẻ, ông Tiến vẫn miệt mài với ruộng đồng, chủ động tìm tòi, học hỏi để nâng cao hiệu quả sản xuất
Đáng chú ý, mô hình không đòi hỏi kỹ thuật quá phức tạp, có thể áp dụng rộng rãi đối với nhiều hộ nông dân có điều kiện tương tự. Việc lựa chọn cây trồng phù hợp, kết hợp sản xuất ngắn – dài ngày đã giúp giảm áp lực về vốn, đồng thời tạo dòng tiền liên tục trong năm.
Bà Trần Thị Thanh Thủy, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đan Hải cho biết:
“Mô hình của ông Tiến là điển hình trong chuyển đổi đất hoang hóa sang sản xuất hiệu quả. Hội Nông dân xã đang tuyên truyền, vận động hội viên tham quan, học tập để nhân rộng trong thời gian tới”.
Thực tế cho thấy, trong điều kiện nhiều địa phương đang gặp khó khăn về tích tụ đất đai và tổ chức sản xuất quy mô lớn, những mô hình linh hoạt như của ông Tiến là hướng đi phù hợp. Không chỉ tận dụng được quỹ đất, mô hình còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân, hướng tới sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích.
Ở tuổi không còn trẻ, ông Tiến vẫn miệt mài với ruộng đồng, chủ động tìm tòi, học hỏi để nâng cao hiệu quả sản xuất. Điều đáng quý là ông luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ các hội viên khác cùng phát triển kinh tế.
Từ một mô hình nhỏ lẻ, câu chuyện của ông Tiến đang tạo sức lan tỏa tích cực trong phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi tại địa phương. Đây cũng là minh chứng cho vai trò chủ thể của người nông dân trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới.
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang thúc đẩy tái cơ cấu theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, những mô hình dám nghĩ, dám làm như ở Đan Hải cần tiếp tục được quan tâm, hỗ trợ và nhân rộng./.
Trương Thị Quyên