Chăn nuôi gà thả đồi là hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện vườn đồi tại nhiều địa phương ở Hà Tĩnh. Tuy nhiên, phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro về dịch bệnh, chất lượng sản phẩm và đầu ra thiếu ổn định. Trước thực tế đó, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã triển khai mô hình “Chăn nuôi gà thả đồi đạt tiêu chuẩn VietGAHP gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm”, mở hướng sản xuất theo hướng an toàn, nâng cao giá trị sản phẩm, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Mô hình được Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh triển khai với quy mô 3.000 con gà Ri lai, có 7 hộ tham gia,  tại 2 xã Kim Hoa và Mai Hoa. Tham gia mô hình, các hộ được hỗ trợ một phần con giống, vật tư và chế phẩm sinh  theo quy định của Nhà nước.

Điểm nổi bật của mô hình là áp dụng đồng bộ quy trình VietGAHP từ khâu xây dựng chuồng trại, lựa chọn giống, chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng chống dịch bệnh đến ghi chép nhật ký chăn nuôi và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Song song đó, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi định kỳ quá trình sinh trưởng của đàn gà và hỗ trợ các hộ hoàn thiện hồ sơ chứng nhận VietGAHP.

Mô hình chú trọng các biện pháp an toàn sinh học để phát triển chăn nuôi bền vững trong điều kiện dịch bệnh trên gia cầm vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Người chăn nuôi được hướng dẫn thực hiện nghiêm quy trình vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại, kiểm soát chặt người và phương tiện ra vào khu vực nuôi, thực hiện đầy đủ lịch tiêm phòng vaccine, đồng thời xây dựng phương án xử lý khi có dịch bệnh xảy ra. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp giảm tỷ lệ hao hụt mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường chăn nuôi.

Nhờ thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, đàn gà sinh trưởng và phát triển tốt. Sau 5 tháng thả nuôi, trọng lượng bình quân 1,8 kg/con, tỷ lệ nuôi sống đạt trên 95%, vượt chỉ tiêu đề ra. Theo kết quả tính toán, với giá bán 80.000 đồng/kg, tổng thu mô hình đạt trên 410 triệu đồng; sau khi trừ mọi chi phí, lợi nhuận đem lại khoảng 146 triệu đồng.

.Cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông hướng dẫn hộ tham gia mô hình chăm sóc đàn gà.

 Không chỉ tập trung chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, mô hình còn hướng đến tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết. Qúa trình triển khai mô hình, để tạo điều kiện các hộ tham gia mô hình trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong chăm sóc, phòng chống dịch bệnh và thống nhất thực hiện quy trình chăn nuôi, hai tổ hợp tác chăn nuôi gà thả đồi đã được thành lập tại thôn Bình Quang, xã Mai Hoa và thôn Sơn Trường, xã Kim Hoa. Đến nay, cả hai tổ hợp tác đều đã được cấp giấy chứng nhận VietGAHP, tạo nền tảng để hình thành vùng chăn nuôi an toàn, từng bước phát triển sản phẩm hàng hóa có chất lượng và nguồn gốc rõ ràng.

Đáng chú ý, khâu tiêu thụ sản phẩm được xác định là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả mô hình. Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã chủ động kết nối với Công ty Cổ phần Thức ăn chăn nuôi Thiên Lộc thực hiện liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Theo đó, các hộ thống nhất quy trình kỹ thuật, tập hợp sản lượng, xây dựng thương hiệu chung và thực hiện hợp đồng thu mua. Ngay từ lứa đầu tiên,  60% sản lượng sẽ được tiêu thụ theo hợp đồng, với giá cao hơn thị trường từ 10–15%. Qua đó, tạo động lực để người dân duy trì chăn nuôi an toàn và phát triển sản xuất theo chuỗi.

Sau hơn 5 tháng thả nuôi, đàn gà sinh trưởng đồng đều, trọng lượng bình quân đạt khoảng 1,8 kg/con, tỷ lệ nuôi sống đạt 95%, sản phẩm gà tại mô hình được đánh giá đạt tiêu chuẩn VietGAHP.

 Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đánh giá, mô hình bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực cả về kỹ thuật và tổ chức sản xuất. Thông qua quá trình triển khai, người dân đã chuyển dần từ chăn nuôi dựa vào kinh nghiệm sang áp dụng quy trình an toàn, chú trọng kiểm soát dịch bệnh, chất lượng sản phẩm và vệ sinh môi trường. Đặc biệt, việc hình thành các tổ hợp tác, được chứng nhận VietGAHP và kết nối doanh nghiệp tiêu thụ đã tạo tiền đề quan trọng để phát triển chăn nuôi theo chuỗi giá trị. Thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục đồng hành, hướng dẫn kỹ thuật, củng cố tổ chức sản xuất và mở rộng liên kết tiêu thụ, từng bước nhân rộng mô hình.

Theo định hướng, năm 2027, mô hình sẽ phấn đấu phát triển 15-20 hộ, quy mô 18.000–25.000 con/lứa;  Giai đoạn 2028–2030, mô hình hướng đến 20–30 hộ, tổng đàn 15.000–20.000 con/lứa, với 70–80% sản lượng được tiêu thụ qua liên kết. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi chăn nuôi gà đồi đạt tiêu chuẩn VietGAP, và hướng tới xây dựng thương hiệu sản phẩm gà đồi tại xã miền núi Hà Tĩnh.

Từ những kết quả bước đầu, mô hình chăn nuôi gà thả đồi đạt tiêu chuẩn VietGAHP tại Mai Hoa và Kim Hoa đang từng bước thay đổi tư duy, phương thức sản xuất của người dân. Việc kết hợp quy trình chăn nuôi an toàn với tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ không chỉ góp phần giảm thiểu rủi ro, nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo hướng phát triển chăn nuôi hàng hóa ổn định, bền vững cho địa phương.

Nguyễn Hoàn