Lần đầu tiên, tỉnh Hà Tĩnh có sản phẩm đủ điều kiện đạt chuẩn OCOP 5 sao – mức xếp hạng cao nhất trong Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”. Dấu mốc này không chỉ khẳng định chất lượng sản phẩm địa phương mà còn mở ra cơ hội để đặc sản truyền thống vươn xa trên thị trường trong và ngoài nước.
Tại phiên họp đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương tổ chức ngày 15/4 tại Hà Nội, sau quá trình thẩm định, chấm điểm nghiêm ngặt, Hội đồng đã lựa chọn 40 sản phẩm trên cả nước đủ điều kiện đạt chuẩn 5 sao để trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam xem xét, công nhận. Trong đó, Hà Tĩnh có 2 sản phẩm tiêu biểu là nước mắm Phú Khương và nước mắm Luận Nghiệp.
Trong đợt đánh giá diễn ra ngày 15/4 tại Hà Nội, cả nước có 91 sản phẩm được đề xuất phân hạng OCOP 5 sao
Đây đều là những sản phẩm gắn liền với nghề làm nước mắm truyền thống của cư dân vùng biển Hà Tĩnh, được kế thừa và phát triển qua nhiều thế hệ. Việc được đánh giá đủ điều kiện đạt chuẩn OCOP 5 sao đã minh chứng cho sự nỗ lực của các hợp tác xã trong việc nâng cao chất lượng, hoàn thiện quy trình sản xuất và xây dựng thương hiệu.
Nước mắm Luận Nghiệp, sản phẩm của Hợp tác xã Thu mua và Chế biến thủy hải sản Chiến Thắng (phường Hải Ninh), được sản xuất theo phương pháp ủ chượp truyền thống với nguyên liệu chính là cá cơm tươi và muối sạch. Nhờ thời gian ủ kéo dài, sản phẩm có màu cánh gián đặc trưng, hương thơm dịu, vị mặn ngọt hài hòa. Không chỉ giữ gìn phương thức sản xuất truyền thống, hợp tác xã còn chú trọng đầu tư nhà xưởng, cải tiến mẫu mã, bao bì và đẩy mạnh quảng bá, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.
Phương pháp ủ chượp truyền thống tại cơ sở Thu mua và chế biến thủy hải sản Chiến Thắng
Trong khi đó, nước mắm Phú Khương của Hợp tác xã Thu mua và chế biến thủy hải sản Phú Khương (xã Kỳ Xuân) cũng gây ấn tượng với chất lượng ổn định và quy trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ. Nguồn nguyên liệu cá cơm được lựa chọn kỹ lưỡng từ vùng biển địa phương, kết hợp với quy trình ủ truyền thống đã tạo nên sản phẩm có độ đạm cao, hương vị đậm đà. Những năm gần đây, hợp tác xã đã tích cực mở rộng quy mô sản xuất, xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm.
Nước mắm Luận Nghiệp, sản phẩm của Hợp tác xã Thu mua và Chế biến thủy hải sản Chiến Thắng
Theo quy định tại Quyết định 148/QĐ-TTg, sản phẩm OCOP 5 sao phải đạt từ 90 điểm trở lên, đáp ứng các tiêu chí khắt khe về chất lượng, quy mô sản xuất, năng lực tổ chức và khả năng tiếp thị, đặc biệt có tiềm năng xuất khẩu. Đây là nhóm sản phẩm có khả năng cạnh tranh cao, đại diện cho những giá trị đặc trưng của từng địa phương.
Hợp tác xã Thu mua và chế biến thủy hải sản Phú Khương (xã Kỳ Xuân)
Qua 6 năm triển khai thực hiện, chương trình OCOP trên địa bàn Hà Tĩnh đạt được nhiều kết quả tích cực và lan tỏa mạnh mẽ. Đến nay, toàn tỉnh đã công nhận 410 sản phẩm, trong đó có 271 sản phẩm còn hiệu lực chứng nhận OCOP gồm: 8 sản phẩm 4 sao và 263 sản phẩm 3 sao. Chương trình OCOP đã khai thác được tiềm năng, thế mạnh về sản vật, vùng nguyên liệu, phát huy vai trò cộng đồng và giá trị truyền thống, thúc đẩy tổ chức sản xuất, mở rộng thị trường, nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm đặc sản, truyền thống ở Hà Tĩnh.
Việc có sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao – chạm mốc cao nhất được xem là bước ngoặt quan trọng trong hành trình nâng tầm thương hiệu nông sản địa phương. Hai sản phẩm sẽ đóng vai trò “đầu tàu”, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Đây là động lực để các chủ thể OCOP khác trên địa bàn tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất, cải tiến bao bì và xây dựng thương hiệu bài bản hơn. Bên cạnh đó, thành công này cũng mở ra cơ hội để Hà Tĩnh đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ và hướng tới thị trường xuất khẩu. Các sản phẩm OCOP khác, đặc biệt là nhóm tiềm năng 4 sao, hoàn toàn có thể học hỏi kinh nghiệm để nâng hạng, gia tăng giá trị và sức cạnh tranh.
Dấu mốc này không chỉ là niềm tự hào của các chủ thể sản xuất mà còn thể hiện hiệu quả của chương trình OCOP trong việc khơi dậy tiềm năng, lợi thế địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững và hiện đại./.
Kim Thịnh
