Sau 02 năm thực hiện, Hà Tĩnh thành lập 183 tổ khuyến nông cộng đồng (KNCĐ) với 2.377 thành viên tham gia. Để tổ KNCĐ hoạt động có hiệu quả, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã và đang thực hiện các nội dung để hỗ trợ các tổ đẩy mạnh hoạt động.
Mô hình tổ KNCĐ là cánh tay nối dài cho hệ thống khuyến nông vừa mục địch là kiện toàn lại hệ thống khuyến nông cơ vừa giúp kết nối hệ thống khuyến nông với cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức chính trị – xã hội, nghề nghiệp nhằm hỗ trợ người nông dân tốt hơn trong việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, các giải pháp hữu ích vào sản xuất, giúp cải thiện sinh kế, tăng thu nhập, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiệu quả, bền vững theo hướng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Với mục tiêu đó và đồng thời để đạt chuẩn tiêu chí 13.5 “Có tổ KNCĐ hoạt động hiệu quả” trong bộ tiêu chí xã đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, từ năm 2022 lại nay, Hà Tĩnh đã thực hiện nhiều nội dung để hướng dẫn và hỗ trợ thành lập và nâng cao hoạt động cho tổ KNCĐ. Bám sát Văn bản số 2967/UBND-NL5 ngày 28/5/2024 của UBND tỉnh về việc đẩy mạnh hoạt động khuyến nông cộng đồng, thời gian qua Trung tâm Khuyến nông đã triển khai các nội dung như tham mưu các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn; trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn các địa phương thành lập tổ; in ấn tờ rơi và tổ chức tọa đàm hướng dẫn thành lập và nâng cao năng lực hoạt động cho tổ,… Đến nay, Hà Tĩnh đã thành lập được 183 tổ KNCĐ tại 180 xã, 02 thị trấn và 01 phường với 2.377 thành viên tham gia.
Hội nghị Sơ kết 2 năm Đề án Khuyến nông cộng đồng
Để đánh giá hiệu quả bước đầu, nắm bắt rõ tình hình hoạt động, thực trạng và đề xuất của các tổ, các địa phương làm cơ sở tham mưu Sở Nồng nghiệp và PTNT, UBND tỉnh Hà Tĩnh xây dựng, ban hành quy chế chung trong công tác vận hành, hướng đến sự đồng nhất cách làm, nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ khuyến nông cộng đồng trong tương lai. Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã phối hợp với Trung tâm Ứng dụng KHCN và Bảo vệ cây trồng vật nuôi huyện Cẩm Xuyên, Can Lộc, Vũ Quang; lãnh đạo địa phương và tổ trưởng tổ KNCĐ của xã Cẩm Mỹ, xã Cẩm Duệ (huyện Cẩm Xuyên), xã Vượng Lộc (huyện Can Lộc), xã Đức Lĩnh (huyện Vũ Quang) đã tổ chức đoàn khảo sát và làm việc với các tổ KNCĐ.
Trung tâm Khuyến nông tỉnh tập huấn nâng cao năng lực Tổ KNCĐ
Kết quả khảo sát và làm việc cho thấy, các tổ KNCĐ đã chủ động triển khai một số nội dung hoạt động mang lại hiệu quả, tuy nhiên chủ yếu vẫn đang lồng ghép với ban nông nghiệp xã. Các tổ khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình. Đa phần thành viên của tổ khuyến nông là kiêm nhiệm nên thời gian và tâm huyết, trách nhiệm cho tổ chưa nhiều; địa điểm làm việc, trang thiết bị làm việc không có, đang dùng chung với cách bộ phận khác; thành viên có trình độ chuyên môn kỹ thuật nhưng chưa có kỹ năng tư vấn, dịch vụ, lên lớp,…”.
Trung tâm Khuyến nông tỉnh làm việc với Tổ KNCĐ xã Cẩm Mỹ
PCT UBND xã Cẩm Duệ – Ông Đặng Văn Thành cho hay: “Thành lập tổ KNCĐ là một chủ trương đúng đắn. Tổ KNCĐ xã Cẩm Duệ được thành lập vào tháng 01/2023 gồm 11 thành viên. Thời gian qua, địa phương cũng đã quan tâm thực hiện, tuy nhiên hiệu quả vẫn đang cầm chừng do chưa đảm bảo được nhu cầu thiết yếu cũng như chưa định hình được cách thức hoạt động. Việc bố trí, tạo nguồn và sử dụng nguồn kinh phí cho tổ KNCĐ chưa có văn bản hướng dẫn, nên địa phương và tổ còn lung túng để thực hiện. Để tổ hoạt động hiệu quả cần xây dựng được quy chế hoạt động chung; cần có cơ chế, chính sách và phải xây dựng thành công các mô hình mẫu và tổ chức cho lãnh đạo địa phương và thành viên tổ KNCĐ tham quan, tập huấn, đào tạo nâng cao năng lực, kinh nghiệm”.
Phó Giám đốc Trung tâm ứng dụng KHCN và Bảo vệ cây trồng vật nuôi huyện Cẩm Xuyên – Ông Phan Công Kỳ kiến nghị: “Tổ KNCĐ được Bộ Nông nghiệp và PTNT định hướng và chỉ đạo thành lập với mục đích là kết nối lại hệ thống khuyến nông cơ sở, nối dài lực lượng khuyến nông để phát triển nông nghiệp các địa phương hiệu quả hơn. Đặc biệt, nội dung này được Bộ Nông nghiệp và PTNT đưa vào bộ tiêu chí đánh giá xã đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 nên trở thành nội dung mang tính bắt buộc. Hiện nay, huyện Cẩm Xuyên thành lập được 22 tổ KNCĐ tại 20/21 xã và 02 thị trấn. Một số tổ, đã biết tận dụng thế mạnh của địa phương để thực hiện một số nội dung như tập huấn kỷ thuật, tư vấn chính sách, phối hợp với HTX thực hiện các dịch vụ,… Về lâu dài, xã cần định hướng các nội dung hoạt động cho tổ KNCĐ để phù hợp với lợi thế của địa phương và thành viên tổ KNCĐ. Hiện nay, có nhiều tổ chức/cá nhân hoạt động khuyến nông, nên trong hoạt động có sự phối hợp để gia tăng giá trị nhưng tránh sự tránh chồng chéo giữa các tổ chức/cá nhân. Đối với cấp huyện cần giao trách nhiệm cụ thể cho các đơn vị để thuận tiện trong công tác phối hợp thực hiện nhiệm vụ mà ngành đặt ra”.
Ông Nguyễn Hữu Ngọc, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh chia sẽ: “Tổ KNCĐ là một nội dung mới, hiệu quả hoạt động của tổ phụ thuộc nhiều vào thế mạnh của mỗi địa phương, đặc biệt đối với các địa phương có vùng nguyên liệu lớn thì sẽ thuận lợi hơn. Đồng thời, tổ KNCĐ có thế mạnh hơn các tổ chức khác đó là thành viên của tổ hội tụ đủ các kiến thức và kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực nông nghiệp, như cán bộ cấp xã, các cán bộ Hội nắm rõ về chủ trương, chính sách có khả năng kết nối các hội viên; các thành viên là HTX, THT, nông dân giỏi là người có kinh nghiệm trong sản xuất, tư vấn, dịch vụ,… Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông sẽ tham mưu để tổ chức các cuộc tham quan, tập huấn nâng cao năng lực cho tổ khuyến nông cộng đồng. Trên cơ sở đó, tôi tin tưởng rằng các tổ KNCĐ sẽ biết phát huy lợi thế, sớm khẳng định được vai trò, vị thế của mình nhất là khi các địa phương có sự quan tâm, tập trung chỉ đạo”.
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT kiểm tra sản xuất
Ông Nguyễn Quang Thọ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT cho biết: “Qua 2 năm thực hiện, đã có 180/182 xã thành lập được tổ KNCĐ, đó là một kết quả đáng ghi nhận đối với sự chủ động của các địa phương. Tuy nhiên, các tổ chưa phát huy được hết chức năng, nhiệm vụ nên chưa khẳng định được vai trò, vị thế theo mục đích, tôn chỉ đề ra. Với vai trò là đầu mối, thời gian qua Trung tâm Khuyến nông đã tham mưu cho Sở thực hiện các nội dung để đẩy mạnh hoạt động của tổ KNCĐ, thời gian tới Trung tâm cần tập trung nghiên cứu để tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy ban nhân dân tỉnh các giải pháp để nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động cho tổ KNCĐ. Đồng thời, mong muốn các sở, ngành, đoàn thể và địa phương quan tâm, phối hợp chỉ đạo, thực hiện các nội dung liên quan đến tổ KNCĐ”./.
Kim Thịnh
