Trong bối cảnh ngành chăn nuôi truyền thống đang gặp không ít khó khăn, mô hình vỗ béo bò 3B của anh Nguyễn Văn Nguyên ở thôn Bàu Am, xã Toàn Lưu, tỉnh Hà Tĩnh đã mở ra một hướng phát triển kinh tế mới theo hướng hiện đại, bài bản và bền vững. Nhờ sự hỗ trợ kỹ thuật sát sao từ cán bộ kỹ thuật Dương Thanh Hải, mô hình đã nhanh chóng khẳng định hiệu quả cả về năng suất, chất lượng và lợi nhuận.
Khác với hình ảnh quen thuộc của các giống bò nội, đàn bò 3B tại trang trại của anh Nguyễn Văn Nguyên có vóc dáng to lớn, cơ bắp cuồn cuộn, đặc biệt phần vai, mông, đùi rất phát triển. Đây là kết quả từ quá trình nuôi vỗ béo đúng kỹ thuật trong môi trường chuồng trại hiện đại, thức ăn được phối trộn hợp lý, chăm sóc khoa học và giám sát chặt chẽ.
Quang cảnh trang trại Bò của anh Nguyễn Văn Nguyên, thôn Bàu An, xã Toàn Lưu
Trang trại của anh Nguyên hiện nuôi ổn định gần 60 con bò 3B, với quy mô chuồng trại lên đến gần 2.000 m². Hệ thống chuồng được thiết kế theo kiểu bán công nghiệp, có mái che, nền bê tông sạch, rãnh thoát nước tốt, hệ thống quạt và phun sương làm mát hoạt động liên tục vào mùa nắng. Chuồng được chia thành các ô riêng, mỗi ô nuôi từ 2–3 con bò, thuận tiện cho việc theo dõi, chăm sóc và quản lý dịch bệnh.
Giống bò 3B (Blanc Bleu Belge) được đánh giá là một trong những giống bò thịt tốt nhất hiện nay. Tuy có nguồn gốc từ Bỉ, nhưng qua quá trình thuần hóa và lai tạo, giống bò này đã thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của miền Trung Việt Nam. Điều đặc biệt ở đàn bò của anh Nguyên là toàn bộ đều có màu lông đen tuyền, to khỏe, cơ bắp phát triển nổi bật. Mỗi con bò vỗ béo từ 8–10 tháng có thể đạt trọng lượng 550–700kg, tăng trọng bình quân đạt trên 1,2 kg/con/ngày.
Để đạt được hiệu quả như vậy, khẩu phần ăn được anh Nguyên tính toán kỹ lưỡng. Thức ăn thô xanh như cỏ voi, thân cây ngô, rơm được xử lý bằng máy băm nhỏ, phối trộn với cám công nghiệp, thêm men tiêu hóa và khoáng chất vi lượng. Cỏ được trồng tại chỗ trên diện tích vài hecta, chủ động nguồn thức ăn quanh năm, giảm chi phí mua ngoài. Mỗi ngày bò được cho ăn từ 2–3 bữa theo giờ cố định, đảm bảo đủ lượng thức ăn và ổn định hệ tiêu hóa.
Cán bộ kỹ thuật đang chuẩn bị thức ăn cho đàn bò
Bên cạnh chế độ ăn uống, vấn đề vệ sinh và phòng bệnh cũng được đặc biệt chú trọng. Hàng tuần, chuồng trại được phun khử trùng, xử lý phân bằng chế phẩm sinh học, nước thải được dẫn về hầm biogas để tái sử dụng. Thường xuyên đến kiểm tra sức khỏe đàn bò, theo dõi lịch tiêm phòng, tư vấn khẩu phần ăn theo từng giai đoạn sinh trưởng. “Bò 3B có thể phát triển rất nhanh nếu được chăm sóc đúng cách. Nhưng nếu sai khẩu phần hoặc để môi trường chuồng trại không đảm bảo, sẽ ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng trọng,” anh Hải cho biết.
Đàn bò đang được cho ăn bởi thức ăn thô
Một điểm đáng ghi nhận trong mô hình này là sự đầu tư nghiêm túc của anh Nguyên vào công nghệ phục vụ chăn nuôi. Từ hệ thống máy băm cỏ, băng chuyền đẩy thức ăn, xe đẩy chuyên dụng cho đến việc theo dõi lượng thức ăn tiêu thụ hằng ngày – tất cả đều góp phần làm giảm sức lao động thủ công, tăng năng suất lao động và chuyên nghiệp hóa quy trình chăn nuôi.
Với mức giá bò 3B thương phẩm hiện nay dao động từ 140.000–160.000 đồng/kg hơi, mỗi con bò xuất chuồng có thể mang về lợi nhuận ròng từ 15–20 triệu đồng, chưa tính lợi ích phụ từ phân bón hữu cơ, khí biogas phục vụ sinh hoạt. Mỗi năm, trang trại có thể xuất từ 2–3 lứa, tổng sản lượng lên đến hàng chục tấn bò thịt, đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài tỉnh.
Không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế, mô hình của anh Nguyên còn là điểm đến học tập cho nhiều hộ chăn nuôi khác trong vùng. Anh thường xuyên tiếp đón các đoàn tham quan, chia sẻ kinh nghiệm nuôi bò vỗ béo, từ cách chọn giống, thiết kế chuồng trại, phối trộn thức ăn cho đến quy trình phòng bệnh. Anh bày tỏ mong muốn thời gian tới có thể xây dựng mô hình tổ hợp tác hoặc hợp tác xã nuôi bò 3B tại địa phương, nhằm liên kết nguồn lực, đảm bảo đầu vào – đầu ra ổn định.
Theo đánh giá của cán bộ kỹ thuật Dương Thanh Hải, đây là một mô hình bài bản, có thể nhân rộng ra nhiều vùng khác trong tỉnh. “Anh Nguyên rất chịu khó học hỏi, tiếp thu kỹ thuật mới, luôn lắng nghe ý kiến chuyên môn và chủ động đầu tư hợp lý. Quan trọng nhất là anh ấy xác định rõ mục tiêu kinh tế, gắn với bảo vệ môi trường và an toàn dịch bệnh,” anh Hải nói.
Trong bối cảnh ngành chăn nuôi đang cần tái cơ cấu theo hướng sản xuất hàng hóa, an toàn sinh học và đáp ứng nhu cầu thị trường, mô hình nuôi bò 3B màu đen vỗ thịt của anh Nguyễn Văn Nguyên là một minh chứng rõ ràng cho tư duy đổi mới và khả năng thích ứng của nông dân Hà Tĩnh. Đây không chỉ là cách làm kinh tế hiệu quả mà còn là hướng đi góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững hơn cho tương lai./.
Trương Thị Quyên
